`De crèche is er altijd, de oppas niet'

Ouders kiezen vaak voor een oppas aan huis omdat ze denken dat deze flexibeler is dan een crèche. Daar vergissen ze zich vaak in, zegt hoogleraar kinderopvang Plantenga.

Ouders die een oppas aan huis hebben, of met buren of vrienden hebben afgesproken om beurtelings op de kinderen te passen, hebben meestal een negatief beeld van crèches. Ze vinden die duur, inflexibel en kwalitatief onder de maat. Dat blijkt uit het gisteren verschenen rapport `Informele versus formele kinderopvang'. Het onderzoek werd gedaan in opdracht van de Maatschappelijke Ondernemers Groep, een brancheorganisatie die 80 procent van de ondernemers in de kinderopvang vertegenwoordigt.

Aan de kinderdagverblijven de taak om hun imago, en zo hun marktpositie te verbeteren, zegt Janneke Plantenga, hoogleraar sociaal-economische aspecten van de kinderopvang aan de universiteiten van Utrecht en Groningen. Zij voerde het onderzoek mede uit. De crèches moeten in de slag met de informele kinderopvang – ouders, vrienden, een buurvrouw of een betaalde oppas aan huis – die in uren ongeveer de helft van de totale kinderopvang verzorgt. En de informele opvang is een groeiende markt.

Waarom kiezen zoveel ouders voor een oppas aan huis?

,,Een van de belangrijkste redenen is dat ouders denken dat een crèche héél duur is. Als je dat gaat uitrekenen, blijkt dat ouders aan de crèche vaak minder geld kwijt zijn dan aan betaalde informele kinderopvang.''

Waar komt dat beeld vandaan?

,,De prijzen van kinderdagverblijven zijn bepaald niet het toppunt van doorzichtigheid. Het is afhankelijk van het inkomen van de ouders, hoe meer je verdient hoe meer je betaalt, en of de werkgevers van de ouders meebetalen. De uiteindelijke prijs is voor iedereen anders, dat is dus heel lastig communiceren.''

Maar u adviseert ondernemers in de kinderopvang de prijzen toch inzichtelijk te maken. Waarom?

,,We schatten dat 20 procent van de informele opvang betaalde opvang is. Dat is voor ondernemers een belangrijk marktaandeel.''

Een oppas thuis is wel flexibeler.

,,Een kinderdagverblijf is geen ballenbak van Ikea. Je kunt je kind niet brengen van kwart over vier tot tien voor vijf. Dat zou ook niet goed zijn voor de kinderen. Maar veel kinderdagverblijven zijn flexibeler dan ouders denken.''

Zijn crèches over het algemeen kwalitatief beter dan de informele opvang?

,,Daar durf ik niets over te zeggen. Dat is niet mijn onderzoeksterrein. Je hebt natuurlijk die ene fantástische oppas-oma en je hebt ook het kinderdagverblijf waar van alles mis is. Maar de opvang in een crèche is professioneler. Er is nooit een één-op-één relatie, dus is er altijd collegiale toetsing. Dat maakt een crèche een relatief betrouwbaar product.

,,En bij een kinderdagverblijf hoef je problemen niet op kousenvoeten op te lossen. Tegen je moeder of tegen de buurvrouw is het veel lastiger om te zeggen dat je het niet goed vindt als het kind de hele dag voor de televisie zit. Je bent afhankelijk van haar. Met een kinderdagverblijf ben je bovendien verzekerd van continuïteit. Bij een oppas moet je maar afwachten of die de volgende dag weer komt, en de volgende maand ook nog.''

In Rotterdam rijdt een tram rond met reclame voor een kinderdagverblijf erop. Zouden andere ondernemers in de kinderopvang daar een voorbeeld aan moeten nemen?

,,Ja. De ondernemers in de kinderopvang zullen ondernemender moeten worden. De omslag van een welzijnsorganisatie naar een marktgerichte organisatie gaat niet iedereen even soepel af. Ze moeten hun product gaan promoten. Het zou ook goed zijn als crèches zichtbaarder zouden worden op straat, net als scholen. Ze zitten nu vaak zo verstopt. Als ik naar Albert Heijn loop, kom ik drie scholen tegen, maar geen enkele crèche.''