Wraak

Theogenes uit Thasos was een echte krachtpatser. Hij stond zijn mannetje bij het boksen en het pankration. Maar twee van deze uitputtende disciplines op een en dezelfde dag was zelfs voor een geweldenaar als Theogenes te veel. In 480 voor Christus bokste hij in de finale tegen Euthymos uit Lokri. Het spannende gevecht bracht de toeschouwers in extase en de zegevierende Theogenes werd beloond met een klaterend applaus. Maar het gevecht had zoveel van hem gevergd – hij was waarschijnlijk niet ongehavend uit de strijd gekomen – dat hij zich later op de dag afmeldde voor de finale in het pankration. Zonder strijd werd Dromeus uit Mantinea tot winnaar uitgeroepen. Het publiek liet weer van zich horen, nu met afkeurend gejoel. De jury bestrafte Theogenes met een uitzonderlijk hoge boete van twee talenten, een talent voor Zeus en een voor de verslagen Euthymos. Die tweede boete was opmerkelijk. De argumentatie luidde dat Theogenes alleen maar tegen Euthymnos in actie was gekomen vanuit een onberedeneerde jaloezie. Hij gunde hem de overwinning niet.

Vermoedelijk speelde er meer bij de zware bestraffing. Het was de tijd van de Perzische Oorlogen. Thasos, de moederstad van Theogenes, had zich aan de Perzen overgegeven. De anti-Perzische olympische commissie beschouwde de straf aan Theogenes wellicht als een goed middel om de Thasiërs te wijzen op hun laffe houding. Vier jaar later nam Theogenes wraak en won hij het pankration.

In Thasos werd Theogenes als een held vereerd. Op de markt werd een groot standbeeld voor hem opgericht. Maar ook dat beeld bleef niet onbesproken. Er was een man die Theogenes hartgrondig had gehaat en na zijn dood zijn kans schoon zag de reputatie van de vuistvechter te besmeuren. Nacht na nacht sloeg hij met een zweep in op het beeld, net zo lang totdat het, zo staat het in de bronnen, het beeld te veel werd. Het stortte neer en doodde in zijn val de man met de zweep. Zijn zoons lieten het er niet bij zitten en deden het beeld een proces aan. Het beeld werd met `verbanning' gestraft en in zee gegooid. Maar de wraak kwam snel. Een misoogst volgde en de Thasiërs raadpleegden het orakel van Delphi. De priesteres antwoordde dat de situatie pas normaal zou worden als het beeld weer op de markt werd opgericht en Theogenes tot in lengte van dagen werd vereerd. En zo geschiedde.