`Twee jaar voor Turks toetreden'

De Europese Unie moet in december onder Nederlands voorzitterschap besluiten binnen twee jaar onderhandelingen met Turkije te beginnen over toetreding tot de EU.

Deze aanbeveling doet de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV), een invloedrijk adviesorgaan van het kabinet voor het buitenlands beleid, vandaag in een nieuw rapport over de mogelijke Turkse toetreding.

Tijdens de in te lassen periode van uiterlijk 24 maanden moet Turkije hard werken aan verbeteringen in de toepassing van een aantal elementaire burgerrechten, zo vindt de AIV. De Europese Commissie zou gedurende deze periode toezicht moeten houden op de voortgang in Turkije.

De EU-staten zijn eerder overeengekomen dat ze op een top in Brussel in december besluiten of Turkije ver genoeg is gevorderd met zijn politieke hervormingen om onderhandelingen te kunnen openen over het EU-lidmaatschap. Sinds 1999 geniet Turkije de status van kandidaat-lidstaat.

De AIV is van mening dat Turkije vooral de laatste paar jaar zoveel vooruitgang te zien heeft gegeven, dat het land niet meer met een `nee' kan worden afgescheept. Tegelijk blijven er zorgen bestaan over de wijze waarop met name rechtbanken en politiebureaus in Turkije opereren.

,,We geven met ons voorstel het grote belang aan dat de AIV hecht aan de zekerheid dat die geweldige progressie wordt vertaald in daden'', aldus Ben Knapen, voorzitter van de werkgroep Turkije van de AIV, vanmorgen op een persconferentie. De voorgestelde overgangstermijn is overigens niet voorwaardelijk.

De inlassing hiervan lijkt echter op gespannen voet te staan met wat de EU twee jaar geleden in Kopenhagen afsprak. Daar kreeg Turkije te horen dat er in december 2004 zou worden besloten of het rijp was voor onderhandelingen. Als dat zo was, dienden de onderhandelingen ,,onverwijld'' te beginnen.

Tijdens de fase van de onderhandelingen zou de EU strikt de hand moeten houden aan een `ijkpuntenkaart', stelt de AIV. Steeds als Turkije nog niet aan de voorwaarden heeft voldaan op een bepaald terrein, moeten de onderhandelingen in afwachting daarvan worden stilgelegd.

De AIV ontraadt de EU ten sterkste om reeds een datum te noemen voor het lidmaatschap. Voorzitter Knapen: ,,Wij zeggen: neem veel tijd, ga het proces niet onnodig onder druk zetten.''