Oproep tot shi'itische mars op Najaf

Iraks invloedrijkste shi'itische geestelijke wil dat alle Irakezen morgen met hem samen marcheren naar de heilige stad Najaf, waar Amerikaanse en Iraakse regeringstroepen zich opmaken voor een laatste offensief tegen de opstandige geestelijke Muqtada Sadr.

Groot-ayatollah Ali Sistani (73) heeft de afgelopen weken met hartproblemen in een Londens ziekenhuis gelegen terwijl de crisis in Najaf zich ontwikkelde. Hij arriveerde vanochtend via Koeweit in de zuidelijke stad Basra. Aan eerdere oproepen van Sistani aan zijn aanhangers om de straat op te gaan is steevast massaal gehoor gegeven.

,,Najaf brandt'', zo zei een naaste medewerker van groot-ayatollah Sistani vanochtend in de hoofdstad Beiroet. ,,Ayatollah Sistani [..] roept de Irakezen van alle provincies op om zich bij hem te voegen in de heilige stad.'' Een woordvoerder van Sistani in Bagdad vroeg ,,alle moslims in de wereld'' vanochtend met grote spoed naar Najaf te gaan om te verhinderen dat Amerikaanse troepen het mausoleum van Imam Ali, het heilige shi'itische heiligdom, betreden. Muqtada Sadrs manschappen hebben zich in het mausoleum verschanst. Amerikaanse tanks staan vlakbij het heiligdom.

Veel Iraakse shi'ieten vinden dat Sistani zich de afgelopen tijd te veel op de vlakte heeft gehouden ten aanzien van de gewelddadige confrontatie tussen de Amerikanen en de Iraakse interim-regering enerzijds en Muqtada Sadr en zijn Leger van de Mahdi anderzijds. Maar Sistani's medewerkers zeggen dat hij zijn uiterste best heeft gedaan om de crisis vreedzaam op te lossen zonder in retoriek te vervallen die die inspanningen weer zou ondermijnen. Sistani's probleem is dat Muqtada Sadr een rebel is die niet alleen de Amerikanen maar ook zijn eigen gevestigde shi'itische orde bestrijdt, maar dat gebrek aan steun voor Sadr al gauw als collaboratie met de Amerikanen wordt gezien. Met een triomfantelijke mars op Najaf zou hij, zo hopen zijn aanhangers, zijn aangetaste gezag herstellen.

Intussen zou Sadrs strijdmacht de laatste dag onder zware Amerikaanse artilleriebeschietingen en luchtbombardementen aanzienlijk zijn verzwakt. Getuigen zeiden honderden van Sadrs strijders uit Najaf te hebben zien vertrekken. De achterblijvenden zouden zijn teruggetrokken tot het gebied onmiddellijk rond het heiligdom van Imam Ali.

Sadr zelf is al dagen niet meer in het openbaar gezien. De Iraakse politie zegt dat hij ook uit Najaf is gevlucht, maar zijn medewerkers ontkennen dat.

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen en tanks voerden gisteren weer bombardementen en beschietingen uit op de sunnitische stad Falluja. Daarbij zouden vier doden zijn gevallen. Volgens de Amerikanen waren posities van opstandelingen doelwit. De Amerikanen denken dat extremisten in de stad verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de aanslagen en ontvoeringen in Irak van de laatste maanden.