M. Night Shyamalan is zijn maatgevoel kwijtgeraakt

Een van de gekke dingen van The Village, de nieuwste film van M. Night Shyamalan, is dat er niet duidelijk in wordt hoe groot het dorp is dat in de film zo'n belangrijke rol speelt dat hij ernaar genoemd is. Hoeveel huizen staan er, hoeveel mensen wonen er? Het zijn vragen die door de camera niet beantwoord worden; steeds blijven we dicht ergens bij.

Deze claustrofobie veroorzakende desoriëntatie is het eerste teken dat er toch iets mis moet zijn met dit dorp, dat er verder uitziet alsof Het kleine huis op de prairie er opgenomen zou kunnen worden. Het is 1897, de vrouwen vegen de veranda in wijde rokken en op bruiloften en begrafenissen wordt aan lange tafels van de vruchten des velds genoten. Maar mooi weer is het nooit in deze idylle; als het niet regent dan mist het en als het niet mist dan is het in ieder geval herfst.

Zulke tekenen kun je verwachten in een film van M. Night Shyamalan, de Indiaas-Amerikaanse regisseur die in 1999 verrassend doorbrak met The Sixth Sense en daarna nog twee bovennatuurlijke thrillers maakte waarin tegen het einde een grote verrassing wordt geserveerd.

Zo verrassend als in The Sixth Sense waren de onthullingen van Unbreakable (2000) en Signs (2002) helaas niet meer. Toch is de formule in The Village intact gebleven, met opnieuw twijfelachtig resultaat. Het grootste probleem is dat de verhouding tussen opzet en ontknoping, tussen aankleding en inhoud niet klopt.

De film speelt zich af in een kleine gemeenschap, ergens in Amerika, omringd door bossen. Daarachter liggen naar verluidt `de steden', maar daar kunnen de dorpelingen niet komen, want dan moeten ze door die bossen, en in die bossen huizen `zij over wie wij niet spreken'. Via een ingewikkeld stelsel van regels en taboe's worden `zij', over wie we nog minder weten dan over Voldemort in de Harry Potter-boeken, op afstand gehouden. Zelfs als een kind ziek is, mag niemand naar de steden reizen om medicijnen te halen. Uiteindelijk gebeurt dat toch.

Het is alsof Shyamalan na The Sixth Sense zijn maatgevoel is kwijtgeraakt. Bij The Village is dat spjtiger dan bij Unbreakable en Signs omdat Shyamalan in deze film een interessanter onderwerp bij de kop heeft dan superhelden of graancirkels. The Village is een soort utopische nostalgie zoals Walden van Thoreau of Van Eeden. Maar Shyamalan brengt het zo plechtig dat het bespottelijk wordt.

The Village. Regie: M. Night Shyamalan. Met: Bryce Dallas Howard, Joaquin Phoenix, Adrien Brody, William Hurt, Sigourney Weaver. In: 100 bioscopen.