Eeuwige brokkenpiloot

De Britse oud-premier Margaret Thatcher heeft haar zoon altijd als een briljante zakenman beschreven. ,,Mark zou sneeuw kunnen verkopen aan de eskimos en zand aan de Arabieren.'' Maar de loopbaan van de 51-jarige Mark Thatcher laat vooral mislukkingen zien. Twee keer koos hij voor een nieuwe start: in 1987 in de Verenigde Staten, in 1995 in Zuid-Afrika. In beide landen kwam hij in aanraking met de politie, maar in de gevangenis is hij nooit eerder beland.

De biografie Thatcher's Gold: The life And Times of Mark Thatcher uit 1995, schildert hem af als een sukkel, niet erg snugger, zeer zelfingenomen en dol op de wereld van het grote geld. Op de gerenommeerde kostschool Harrow zou hij een enorm minderwaardigheidscomplex hebben opgelopen te midden van de veel slimmere en rijkere scholieren. Hij had de bijnamen `Mawk Fatcher' (wegens zijn `ordinaire' accent) en `Mork Scratcher' (wegens de jeugdpuistjes waaraan hij krabde). `Charmless Mark' werd hij ook wel genoemd.

In 1972 toen ze nog gewoon Lagerhuislid voor de Conservatieven was, stuurde zijn moeder hem naar Zuid-Afrika, zoals ze later zei ,,om van zijn pukkels af te komen''. Bij terugkeer bezorgde ze hem een baan bij een gerenommeerde accountantsfirma, maar hij zakte drie keer voor zijn accountantsexamen. In 1977 zette hij een eigen racefirma op (Mark Thatcher Racing) met zichzelf als coureur. Beperkte faam verwierf hij door zijn spectaculaire botsingen. In januari 1982 bracht hij zijn moeder – sinds drie jaar premier – tot tranen door tijdens een rally door de Sahara te verdwalen en zes dagen zoek te zijn.

Zakelijk ging het hem pas voor de wind toen hij van de positie van zijn moeder kon profiteren. Het bouwbedrijf waarvoor hij als adviseur optrad, kreeg een reuzenopdracht van 300 miljoen pond in Oman nadat zijn moeder aan dat land een officieel bezoek had gebracht. Volgens Britse kranten heeft Mark Thatcher in 1985 bemiddeld bij de levering van Britse gevechtsvliegtuigen, mijnenjagers, luchtmachtbases en marinebases aan Saoedi-Arabië. Aan die opdracht van twintig miljard pond zou hij twaalf miljoen pond aan commissie hebben overgehouden. Wapenhandelaren omschreven hem als een man met ,,uitstekende connecties en invloed binnen de regering''. De Labourpartij vroeg in 1994 om een onderzoek, maar de Conservatieve regering wees dat af.

In dat jaar was Thatcher al geen premier meer en had Mark zijn toevlucht in Texas gezocht. Toen hij in 1987 aan de perssecretaris van zijn moeder vroeg hoe hij haar kon helpen de verkiezingen te winnen, zou Sir Bernard Ingham hem dat advies hebben gegeven: ,,Verlaat dit land.'' Mark werd door de Conservatieven inmiddels als een politiek risico voor zijn moeder beschouwd.

In de Verenigde Staten kwam hij ook al snel in problemen. Een van zijn bedrijven ging op dubieuze wijze failliet. Een ander bedrijf had de belasting ontdoken, waarvoor Mark Thatcher werd aangeklaagd. Een zakenpartner spande een rechtszaak tegen hem aan wegens fraude, diefstal en misleiding. Al die zaken werden in der minne geschikt. In 1998 kwam hij in opspraak in Kaapstad, waar hij zich drie jaar eerder had gevestigd. Hij had een kredietfirma opgezet die geld leende aan onderbetaalde ambtenaren. Politiemensen zette hij als tussenagenten in. De Zuid-Afrikaanse Consumentenbond klaagde hem aan als ,,ordinaire woekeraar''.

Volgens de Sunday Times is zijn vermogen inmiddels tot zestig miljoen pond gestegen, onder meer door belangen in bedrijven die passagiersvliegtuigen in Afrika van brandstof voorzien.