Bonus rukt op bij grote gemeente

Een toenemend aantal gemeenten werkt met prestatiebeloning. Dat blijkt uit een rondgang van deze krant. Met name gemeenten met meer dan 100.000 inwoners belonen hun goed presterende ambtenaren steeds vaker met gratificaties, tijdelijke toeslagen of extra periodieken als onderdeel van een zogenoemd `bewust-belonenbeleid'. Het merendeel van de gemeenten spreekt tevredenheid uit over het beloningssysteem.

Vorige week kondigde minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing) aan dat hij wil laten onderzoeken of een deel van het salaris van de 120.000 rijksambtenaren afhankelijk kan worden gemaakt van hun individuele prestaties. Nu al komen rijksambtenaren die een project goed afronden in aanmerking voor een eenmalige toelage. In 2003 spendeerde het rijk 52.419.000 euro aan `bewust belonen'. De grootste ambtenaren-

vakbond, Abvakabo FNV, reageerde afwijzend op het voornemen. Volgens de bond is prestatieloon ,,weggegooid geld'' en gaan mensen er niet harder door werken.

De gemeente Amsterdam beloont haar topambtenaren sinds 1999 op basis van een aantal vooraf gestelde, meetbare doelen, zoals een daling van het ziekteverzuim of een toename van de klanttevredenheid. Directeuren en stadsdeelsecretarissen die aan het einde van het jaar slecht uit de bus komen, krijgen geen periodieke verhoging. `Uitstekende prestaties' worden beloond met twee periodieken of een bonus van maximaal 20 procent van het jaarsalaris. Marie-Anne Goedmakers van de afdeling Personeel en Organisatie spreekt van ,,een positieve vorm van verzakelijking''.

Ook bij de gemeenten Tilburg, Nijkerk, Heythuysen, Waddinxveen en Cranendonck werkt men met vormen van prestatiebeloning. Zo kregen 182 Tilburgse ambtenaren vorig jaar een eenmalige bonus uitgereikt van gemiddeld 700 euro voor `zeer goed of uitstekend functioneren'. 28 ambtenaren kregen een extra periodiek of een beloning in natura, zoals een boeken- of dinerbon. Totale kosten: 141.000 euro.

Volgens P&O-beleidsadviseur Roy Vermeulen levert het beloningssysteem geen kinnesinne op onder de ambtenaren in Tilburg. ,,De criteria zijn duidelijk, medewerkers weten waar ze aan toe zijn.''

Prestatiebeloning voor ambtenaren is effectief mits een overheidsinstantie van tevoren goed in kaart brengt hoe het werk georganiseerd is. Dat vindt hoogleraar personeelswetenschappen aan de universiteit van Tilburg, Karin Sanders. ,,Als er op een afdeling veel ambtenaren met een individueel takenpakket werken, ligt individuele prestatiebeloning meer voor de hand dan als ambtenaren in teamverband werken.''

PRESTATIEBELONING

pagina 18