Frankrijk niet langer veilig voor ex-terrorist

Frankrijk kampt met een erfenis van `de loden jaren'. Het moet een belofte uit 1985 van president Mitterrand schenden door een oud-terrorist uit te leveren aan Italië.

Volgens de Franse krant Libération heeft de Italiaanse oud-terrorist Cesare Battisti Frankrijk verlaten. Battisti was in afwachting van een arrest van het Hof van Cassatie, nadat de Parijse rechtbank eind juni in hoger beroep beslist had dat hij uitgewezen kon worden naar Italië. Daar werd hij in 1993 bij verstek tot levenslang veroordeeld wegens drie moorden en betrokkenheid bij een vierde moord.

Battisti was in de jaren zeventig, de zogeheten `loden jaren', lid van de terreurorganisatie `Gewapende arbeiders voor het communisme'. Hij woonde sinds 1990 in Frankrijk, waar hij zich ontpopte als schrijver van politieromans.

Volgens vrienden die zich, net als zijn advocaten, `ernstige zorgen' maakten over zijn psychische toestand, had Battisti `weinig' hoop op een voor hem gunstig arrest. Na goedkeuring van het Hof van Cassatie, dat alleen de procedurele kant van de zaak beoordeelt, zou alleen de Raad van State nog uitlevering kunnen verhinderen. In laatste instantie zou premier Raffarin kunnen weigeren de uitlevering te ratificeren. Maar president Jacques Chirac zei tijdens een bezoek aan de Italiaanse premier Berlusconi, op 3 juli, dat ,,het onze plicht [is] aan het uitleveringsverzoek te voldoen''.

Libération noemt geen bronnen. Het zou kunnen dat de krant zich baseert op uitlatingen van Oreste Scalzone, een andere, in Frankrijk wonende Italiaanse `vluchteling' en vriend van Battisti. Die zei gisteren in dagblad Le Monde Battisti te hebben aangeraden ,,het risico levenslang tussen de muren terecht te komen uit de weg te gaan''. Hij zei ook: ,,Ik ben blij dat hij de voorkeur heeft gegeven aan het groen van het leven boven het grijs van de wettige straf.'' Hij laat zich vandaag in soortgelijke bewoordingen uit in Libération.

Scalzone reageerde op de berichten dat Battisti zich zaterdag voor het eerst niet had gemeld bij de politie. De Parijse rechtbank die zijn uitlevering goedkeurde, stelde hem, na een eerdere voorlopige hechtenis van drie weken in februari, op vrije voeten, gezien de opschortende werking van het hoger beroep dat Battisti aantekende bij het Hof van Cassatie. Wel werd hem de verplichting opgelegd zich iedere zaterdag te melden bij de politie. Ook mocht hij niet de directe omgeving van Parijs verlaten of zich in de buurt begeven van stations of vliegvelden.

De kwestie-Battisti is al maandenlang inzet van een heftige woordenstrijd tussen links en rechts. Daarbij spelen, over en weer, beschuldigingen van politieke inmenging in justitiële zaken een rol. De PS, de socialistische oppositiepartij, is net als de Groenen en de Communisten van mening dat de staat `zijn gegeven woord' moet respecteren en Battisti niet moet uitleveren. Daarmee pleit links, geruggesteund door met Battisti sympathiserende schrijvers en intellectuelen, impliciet voor het negeren van een rechterlijke beslissing.

In zijn verdediging van Battisti refereert links aan de belofte van toenmalig president François Mitterrand, die in 1985 zei dat Italiaanse oud-terroristen `rustig' zouden kunnen leven in Frankrijk als ze zouden afzien van verdere geweldpleging. Wel maakte hij – en dat verzuimen de `aanhangers' van Battisti er bij te zeggen – een uitzondering voor degenen die crimes de sang, `bloedmisdaden', hadden begaan. Mitterrands belofte heeft nooit enige juridische kracht gehad, al werd zij tot het geval-Battisti inderdaad geëerbiedigd. Destijds ging het om een honderdtal uitgeweken oud-terroristen.

Minister van Justitie Dominique Perben heeft in reactie op het niet-verschijnen van Battisti, afgelopen zaterdag, opdracht gegeven tot het uitvaardigen van een opsporingsbevel. Of dat er komt beslist de rechtbank binnen een week.