Zlatan

Sport moet drama worden, anders gaan we ons vervelen. Er komt een moment waarop zelfs het geluk van Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn ons gaat tegenstaan, vooral als de toejuichingen van Erica Terpstra in het Holland House al te hysterisch worden – en dat worden ze al gauw.

Daarom ben ik zo blij met Zlatan Ibrahimovic. Bij Zlatan hoef je nooit bang te zijn voor enig dul moment. Waar Zlatan verschijnt ontstaat verbazing, wrevel, onrust, ongeloof, discussie, bewondering, hysterie en haat, veel haat – ongeveer in die volgorde.

Zijn ploeggenoot en aanvoerder Rafael van der Vaart bevindt zich nu in het stadium van de haat. Nadat Zlatan gistermiddag tegen NAC een van de mooiste doelpunten uit de geschiedenis van de voetbalsport had gescoord, konden we op het videoscherm van de Arena meteen de reactie zien van Van der Vaart, geblesseerd (door Zlatan!) op de tribune. 's Avonds mocht heel Nederland dankzij NOS Sport meesmullen van die beelden.

Van der Vaart reageert als een voetbalboer met een ondraaglijke kiespijn. De mensen in zijn omgeving, onder wie zijn zaakwaarnemer Sjaak Swart, weten dat hier niet gejuicht mag worden en kijken even onaangedaan voor zich uit. Alle spanningen bij Ajax werden in één meesterlijk shot samengevat.

Wat is daar precies aan de hand? Volgens mij een complete broederoorlog. Van der Vaart was altijd de oogappel van de club. Hij werd beschouwd als het grootste talent dat Ajax in jaren had voortgebracht. Toen haalde directeur Beenhakker een hier onbekende Zweedse slungel van Joegoslavische afkomst naar Nederland. Een wondervoetballer, zeiden ze in Zweden.

In Nederland hebben we, ook ik, lang getwijfeld. Zlatan maakte in het veld vaak dezelfde indruk als erbuiten: lui, arrogant, verwend, egoïstisch. In die tijd – december 2002 – zag ik op het IDFA in Amsterdam een interessante Zweedse documentaire over Zlatan.

Zlatan werd geportretteerd in het Joegoslavische buurtje van Malmö waar hij opgroeide. We zagen hem thuis voortdurend op de bank liggen. Hij hoefde maar een muntje naar beneden te gooien, en er stond al een jongetje klaar om melk voor hem te kopen, vertelde hij. Hij vond het wél vervelend dat zijn moeder (een Kroatische, gescheiden van zijn Bosnische vader) zo hard moest werken. Zlatan leek zich heilig te hebben voorgenomen nooit zó hard te werken.

In die film zaten ook beelden van doelpunten van een piepjonge Zlatan. Zijn genie was daar al zichtbaar, ik begon te begrijpen waarom Beenhakker zo enthousiast was geweest. Maar coach Koeman heeft nog lang getwijfeld, hij overwoog zelfs in de zomer van 2002 om Zlatan door te verkopen. Hij had meer vertrouwen in Van der Vaart, die de nieuwe leider moest worden.

Vorig seizoen bleef Van der Vaart akelig stilstaan in zijn ontwikkeling, terwijl Ibrahimovic minder wisselvallig en beter werd. Toch koos Koeman Van der Vaart als aanvoerder. Dat is voor Zlatan onverteerbaar geweest, vermoed ik. Hij is beter dan Van der Vaart, waarom zou hij zich dan ondergeschikt moeten maken?

Koeman heeft een heuse koningskwestie op zijn bordje. Van voetbal weet hij alles, maar heeft hij ook genoeg verstand van mensen?

Daar hangt het lot van Ajax dit seizoen vanaf.