Van gespierde punkrock tot stille disco

Minder mensen op Lowlands betekent meer ruimte voor die mensen. Muzikale beloftes vielen soms tegen (The Streets) en andere verrasten (Razorlight). En stagediven schijnt weer te mogen.

De zon scheen gistermiddag in twee opzichten boven het Lowlandsfestival in de Flevopolder. Na twee druilerige openingsdagen liet een lekker zonnetje de klamme slaapzakken van de festivalkampeerders drogen, en het bezoekersaantal van 52.000 stemde tot tevredenheid. Niet alleen bij de organisatie, die na de 48.000 van vorig jaar met een krapper budget moest werken, maar ook voor de bezoekers die met twee podia minder toch een sterk en afwisselend programma voorgeschoteld kregen en meer bewegingsruimte op het terrein. Er werd veel naar de grond gekeken, want voor het eerst was er statiegeld op bierbekertjes. Dat gaf minder rommel, maar maakte een biertje en andere consumpties er niet goedkoper op.

Een bewuste keuze voor minder dance kon niet voorkomen dat The Chemical Brothers op zaterdagavond een uitbundige massa op de been kregen. De nadruk op relevante crossovers tussen rock en dansmuziek leverde interessante optredens op van underground-funkgroep LCD Soundsystem, punkfunkers Radio 4 en het geheel vernieuwde Soulwax, dat de radicale elektrorock nog iets te onverzettelijk robuust uit de speakers liet knallen.

Flogging Molly en Dropkick Murphys gaven nieuwe injecties aan de Ierse folk-punk van The Pogues, zonder de liederlijkheid van Shane MacGowan en zijn flierefluiters. Niet alle acts in de enorme Alpha-tent brachten het er zo glorieus van af. De afgekickte hardrockers van de Guns'N'Roses-afsplitsing Velvet Revolver lieten vooral horen hoe je gitaarrock zo bot mogelijk van zijn swing kunt ontdoen, en de Belgische artrockers dEUS verhieven het navelstaren tot lawaaitherapie.

Gespierde punkrock was er in een mannelijke variant van de testosteronbonk Danko Jones, en een vrouwelijke van Distillers-schreeuwmeisje Brody Dalle. Voor rock met humor kwam The Darkness als geroepen, al lijkt het alsof zanger/gitarist Justin Hawkins zijn voorliefde voor buitenissige jumpsuits heeft opgeofferd aan een grotere nadruk op virtuoze gitaarriedels.

Hoewel gevestigde Pinkpop-namen als Faithless en N*E*R*D anders lieten vermoeden, deed Lowlands recht aan zijn reputatie als graadmeter van de alternatieve rocksector. Waar anders kan de rammelende garagerock van het duo The White Stripes een volle circustent van Ahoy'-formaat trekken, en welk ander festival geeft de Schotse sensatie Franz Ferdinand de kans om te tonen dat hun hoekige muziek nu al rijp is voor een massapubliek? Nergens anders kun je een avond lang dansen op Russische kitschmuziek in de Russendisko, of lui onderuit zakken bij de zoemende bastonen van de Britse MC Dizzee Rascal, die zieltjes kwam winnen met zijn soepele spraakwaterval.

Reputaties werden gemaakt en gebroken op Lowlands. The Streets, vorig jaar nog jong en innemend, maakte er een potje van door verregaande dronkenschap van de raaskallende Mike Skinner. Zanger Johnny Borrell van het minstens zo Brits onvoorspelbare Razorlight zette zichzelf in één klap op de rock & roll-agenda door de meeslepende Sturm und Drang van zijn ijzersterke nummers, zo bevlogen gespeeld en doorleefd gezongen dat het pijn deed.

Te midden van al die spraakmakende optredens waren er ook leuke, kleine evenementen. De Lowlands-safari met tekst op een discman van Willem de Ridder, de rijen voor de container waarin de Dogtroep korte voorstellingen gaf, de boottochtjes met een schrijver in de literaire watertaxi en zelfs de spontane roep om een zekere `Theo!' uit de monden van het rondsjokkende publiek, droegen bij aan het gevoel dat het op Lowlands niet alleen om popmuziek draait.

Het vertrouwde beeld van een popconcert kreeg een nieuwe draai toen er artiesten aantraden in de Stille Disco om met hun live-muziek te concurreren tegen de krakende oude plaatjes die tegelijk op het andere kanaal in de draadloze koptelefoons werden afgespeeld. De New Yorkse zangeres Nelly McKay moest al haar Broadwaykennis en pianotalent in de strijd gooien om niet overtroefd te worden door de eighties-muziek waar de andere helft van `haar' publiek op stond te dansen, op een heel ander ritme dan dat van haar spitsvondige liedjes. Ze won de strijd glansrijk, maar het was een wonderlijk gezicht om een dansvloer ogenschijnlijk zonder geluid op twee volstrekt verschillende muzieksoorten te zien bewegen.

Een vroege triomf werd zondag behaald door de Nederlandstalige rockgroep Van Katoen, die hun publiek via meedenkende fans met een mobilofoon als weksignaal op de camping hadden geworven. Lekker stagediven: het schijnt weer te mogen. Nederlandse bands als Gem en Within Temptation deden het goed tussen het internationale aanbod. De trotse Amsterdamse reggaeband Rude Rich & The High Notes en de in Holland gestrande Mexicanen van El Gran Silencia brachten precies de warmbloedige muziek die nodig was om het weer om te laten slaan. De enige die op de zonnige slotdag zijn regenjas aanhield was de mysterieuze Theo zelf; een opportunist die na de spreekkoren een populaire naam op zijn jas had gestempeld, of een acteur die alert bijdroeg aan de vele randverschijnselen die de twaalfde editie van Lowlands als vanouds tot de leukste popkermis van het jaar maakten.