In Bagdads ziekenhuis aan alles tekort

Medical City is het belangrijkste academisch ziekenhuis van de Iraakse hoofdstad Bagdad. Maar er is aan alles tekort, van stroom tot geneesmiddelen.

Een graatmagere, in vuile lompen gehulde oude man ligt in de schaduw vlakbij de hoofdingang van Bagdads belangrijkste academisch ziekenhuis, Medical City. Het gaat om een patiënt uit een psychiatrisch ziekenhuis. Tijdens en ook na de oorlog in Irak was er niemand om die patiënten te verzorgen en zij zijn op straat gezet. De oude man is door een goedwillende burger naar dit ziekenhuis gebracht, maar ook in Medical City hebben de dokters andere prioriteiten.

Hisham Abbas (27) is neurochirurg in opleiding in het grote ziekenhuis aan de oever van de Tigris aan de Bab al-Wa'athan brug, vlakbij het ministerie van Gezondheid en tegenover het ministerie van Defensie. Hij heeft dienst op de Eerste Hulp waar het erg druk is. Eerder op de dag kwam het in Sadr-City, de shi'itische sloppenwijk in Bagdad, weer tot zware gevechten en er zijn hier tot nog toe al tientallen gewonden binnengebracht.

,,Ons belangrijkste probleem is het gebrek aan algemene infrastructuur. We hebben veel last van de lange stroomstoringen en we hebben te kampen met een gebrek aan schoon water, medische apparatuur en geneesmiddelen, zowel voor noodgevallen en chirurgie als voor chronische ziekten. De meeste apparatuur is oud of kapot en bij gebrek aan onderdelen is het onmogelijk om reparaties of onderhoud uit te voeren. We hebben wel wat hightech apparaten, maar daar hebben we dan weer geen buitenlandse experts voor, dus die dure en erg efficiënte toestellen, CT-scanners bijvoorbeeld, staan er ook werkeloos bij.''

Dat heeft de nodige gevolgen voor de patiënten. ,,We krijgen hier dagelijks slachtoffers van schietpartijen en ontploffingen en van auto-ongevallen. In al die gevallen moeten we zuurstof kunnen toedienen. Maar we hebben geen fabriek om zelf voldoende zuurstofflessen te vullen. Er zijn alleen een paar particuliere leveranciers in Bagdad. Ze vragen veel geld en hebben een beperkte productie. Het gebeurt regelmatig dat wij ook voor noodgevallen bij gebrek aan zuurstof de patiënt niet kunnen beademen. Dan is er niets meer wat wij kunnen doen, en verliezen we de patiënt'', zegt dokter Abbas.

Dergelijke problemen doen zich ook voor bij gewone operaties ,,Wij hebben hier 15 verdiepingen, elk met zes operatiekamers. Dagelijks worden er circa 60 operaties uitgevoerd. Maar het is heel eenvoudig: geen zuurstof, geen operatie!''

,,Gisteren was ik bij een operatie op de afdeling neurochirurgie. De patiënt die geopereerd werd lag aan een kunstlong toen de stroom uitviel en er waren hier op datzelfde moment nog drie soortgelijke gevallen in het ziekenhuis. Zij waren zo goed als zeker allemaal gestikt, maar mijn ploeg heeft een wonder verricht: eerst werden zij via de UPS (Uninterrupted Power Supply – autoaccu's die kunnen worden aangesloten om onmiddellijk stroom te leveren) in leven gehouden, en toen ook de UPS-accu's leeg waren hebben we de pompen met de hand bediend. We hebben elkaar daarbij gedurende uren afgewisseld. We hadden geluk.''

Voor de bloedbank ontbreekt het zeker niet aan donors, maar er zijn niet voldoende plastic zakken met anti-stollingsmiddelen. De bevoorrading is al jarenlang, al sinds de Verenigde Naties in 1990 handelssancties tegen Irak afkondigde, uiterst moeilijk.

Het personeel is uitgeput. Dokter Abbas werkt dagelijks van 4 uur 's morgens tot 10 uur 's avonds en hij ziet zeker 70 patiënten per dag. De ploeg op de Eerste Hulp bestaat uit twee artsen en een chirurgisch en een medisch team, en daarmee is de kous af.

,,Sinds het einde van de oorlog zien we hier maar heel weinig verbetering in de situatie. We maken ons ernstige zorgen. Het personeel is bang. We zitten hier niet in een echt veilige buurt; er wordt regelmatig vlakbij het ziekenhuis gevochten. Vooral 's nachts is het een nachtmerrie om hier te moeten werken. Wij vormen een doelwit. En er is niemand bij wie wij kunnen aankloppen om meer medicijnen of stroom te vragen, of voor extra bescherming. Soms komt er personeel zes dagen lang niet opdagen omdat er in de stad wordt gevochten, terwijl wie hier toevallig aanwezig is als het geweld uitbreekt al die tijd niet naar huis durft te gaan.''