Gatlin sprint uit zijn eigen schaduw

De siddering in het Olympisch Stadion van Athene rond de start van de 100 meter maakte binnen 9.85 seconden plaats voor verbazing. O ja, natuurlijk, Justin Gatlin kon ook winnen. Maar met de olympische sprinttitel voor de jonge Amerikaan hadden weinigen rekening gehouden.

De aandacht ging vooraf vooral uit naar de Jamaicaan Asafa Powell en de andere Amerikanen, Maurice Greene en Shawn Crawford. Het werd dus Gatlin, al even verrassend gevolg door de Portugees Francis Obikwelu. Greene, de olympisch kampioen van 2000, moest zich tevreden stellen met brons. En daar mocht hij al blij mee zij, want de andere favorieten, Crawford (vierde) en Powell (vijfde), vielen buiten de medailles.

Hoewel Gatlin als rookie vooraf niet in staat werd geacht de finale van de Spelen in Athene te winnen, is het ongepast hem als een toevalswinnaar af te schilderen. De geboren New-Yorker gold als een groot talent, die werd geacht op termijn het commando van de generatie Greene over te nemen. Dat moment is gisteren in Athene gekomen, al gromde Greene op de persconferentie dat Gatlin nog lang niet van hem verlost is. Maar in Athene moest `The Greatest Of All Times', zoals Greene zich pleegt te noemen, een stapje terug doen. En hoe, want Gatlin werd winnaar van de snelste olympische finale ooit, met vier sprinters die onder de 9.90 liepen.

Gatlins explosie in Athene is voorbereid door Trevor Graham, de trainer die ook Marion Jones en haar vriend en wereldrecordhouder Tim Montgomery heeft grootgemaakt, maar wiens naam hardnekkig wordt genoemd in de Balco-affaire rond de designdrug THG. Tegen de zin van diens ouders ging Gatlin twee jaar geleden in op een aanbieding van Graham, die onder de indruk was gekomen van zijn optreden voor het collegeteam van de Universiteit van Tennessee. Gatlin domineerde als junior de 60 meter, de 100 meter en de 200 meter; hij behoorde destijds zelfs tot de besten op de 110 meter horden.

De a-sportieve vader en moeder Gatlin, die gisteren als trotste ouders in de zaal zaten waar de jongste van hun vier zonen zijn persconferentie als olympisch kampioen gaf, vonden het geen goed idee dat Justin voor atletiek koos; zij hadden een opleiding op de kunstacademie in gedachten en zouden liever hebben gezien dat hij was doorgegaan met zijn piano- en saxofoonlessen. Ze draaiden bij nadat Gatlin vorig voorjaar in Birmingham wereldkampioen indoor op de 60 meter werd en later bij een zwaar gedoteerd toernooi in Moskou met de hoofdprijs van 500.000 dollar aan de haal ging. Voor dat geld liet Gatlin in Pensacola (Florida) een nieuw huis voor zijn ouders bouwen en schonk hij zijn moeder een Volvo. Meningsverschillen over de carrière van hun jongste zoon zijn er sindsdien niet meer geweest.

Hoe jong Gatlin ook is, schoon is zijn blazoen niet. Drie jaar geleden is hij namelijk betrapt op het gebruik van efedrine en werd hij voor twee jaar geschorst. Gatlin werd in beroep vrijgesproken, omdat hij tegenover de beroepscommissie van de internationale atletiekfederatie IAAF aannemelijk kon maken dat de verboden stof in een middeltje zat dat hij nodig had tegen concentratiestoornissen. Gevraagd naar dat verleden en de verdenkingen over doping rond Graham en Jones reageerde Gatlin gisteren met de dooddoener dat hij ,,het positivisme wil terugbrengen in de atletiek. Hij zei ook: ,,I'am a clean champion.''

Naast zijn kwaliteiten als sprinter is stabiliteit Gatlins grootste kwaliteit. Gelijk alle sprinters is hij zeer zelfverzekerd, maar minder uitgesproken dan zijn concurrenten. Hij mist de grote bek van Greene en het buitenissige gedrag van zijn trainingsmaatje Crawford. In vergelijking met die twee is Gatlin zelfs een oase van rust. John Smith, de trainer van Greene, had gisteren met bewondering naar Gatlin gekeken. ,,Hij won omdat hij het best tegen de druk was bestand.''

Dat bleek niet het geval met Powell, met Gatlin veruit de jongste finalist in Athene. De Jamaicaan vertelde na afloop dat hij dermate onder de indruk was geweest van de sfeer in het stadion dat hij blokkeerde, hetgeen met een tijd van 9.94 overigens een relatief begrip is. Maar het was gisteravond bij lange na niet genoeg om en medaille te winnen.

Met de olympische titel op de 100 meter is Gatlin uit zijn eigen schaduw getreden en geldt hij als de grote favoriet voor de 200 meter. Als de Amerikaan ook die afstand wint kan hij met winst op de 4x100 meter estafette drie gouden medailles winnen, een prestatie die sinds 1984 niet is geëvenaard. Gatlin treedt in dat geval in de voetsporen van de legendarische Carl Lewis, die bij de Olympische Spelen van Los Angeles het goud op alle sprintnummers won.

De 100 meter bij de vrouwen is zaterdagavond gewonnen door de 25-jarige Yulia Nesterenko uit Wit-Rusland in 10,93 seconden. Een grote verrassing, omdat zij tot dit jaar internationaal niet meetelde. De zilveren medaille was voor Lauryn Williams uit de Verenigde Staten (10,96), brons ging naar de Jamaicaanse Veronica Campbell in 10.97.