Webcongres: Werkweek van 36 uur is achterhaald

Deelnemers aan het webcongres, het online discussieplatform op www.nrc.nl/webcongres, spreken zich uit over de stelling: de werkweek van 36 uur is achterhaald. Iets meer dan de helft van de stemmers is het hier mee eens.

Eens

Violette van Beek, Amsterdam: ,,De economische situatie in Europa vraagt om flexibeler werkomstandigheden. Dat kan in enkele gevallen of branches betekenen dat de 36-urige werkweek moet worden losgelaten, voor zolang dat nodig is. Wel moet dan worden aangetoond dat dit een absolute economische noodzaak is. Wil Nederland, maar ook Europa, op langere termijn economisch blijven concurreren met andere landen, dan zal Nederland toch iets moeten gaan veranderen aan een aantal huidige arbeidsafspraken en -omstandigheden.''

Else Bezemer-Bijl, Utrecht: ,,Het idee dat iedereen even lang zou moeten werken – of dat nu 36 of 40 uur is – dát is achterhaald. Gelukkig heeft de gemiddelde werknemer veel mogelijkheden en rechten om zelf te bepalen hoeveel hij of zij werkt. Zelf zou ik op dit moment geen mogelijkheden zien om meer te gaan werken in verband met wat de politiek `zorgtaken' noemt.''

Hans Dijkstra, Wezep: ,,We moeten vooral af van het idee dat alles centraal moet worden geregeld. Het voorbeeld bij het Friese bedrijf Smead maakt dat duidelijk. Hier was solidariteit - iedereen zou er ongeveer 10 procent op achteruit gaan - ten behoeve van het algemeen belang.''

Willem Zelsmann, Tiel: ,,Als kleine zelfstandige werk ik al meer dan 35 jaar tussen de veertig en zestig uur en ik voel me nog steeds kiplekker. Of ik dezelfde drive zou hebben of hebben gehad in loondienst betwijfel ik.''

Colard Sjerps, Raalte: ,,Een starre 36- of 40-urige werkweek is achterhaald. Flexibiliteit is de komende jaren belangrijk, dus geen afspraken over arbeidsuren per week, maar per jaar of per seizoen. Daarnaast zal het aantal arbeidsuren moeten toenemen, in Nederland wordt ongeveer tien dagen per jaar minder gewerkt dan gemiddeld in Europa.''

Koen Pruymboom, Rotterdam: ,,Met de invoering van flexibele cao's is een werkweek van 36 uur achterhaald. In veel nieuwe cao's kunnen werknemers zelf kiezen uit een aantal mogelijkheden. Op deze manier kan iedere werknemer zijn `individuele' cao vaststellen. Het collectief verlengen zonder loonsverhoging van de werkweek van 36 uur naar 40 uur is nu slechts een doekje voor het bloeden. Straks van 40 naar 44 uur?''

Piet Buwalda, Den Haag: ,,36 uur werken was heel leuk zolang het kon, maar het is nu wel duidelijk dat onze economie zich dat niet langer kan veroorloven. Natuurlijk kunnen er uitzonderingen worden gemaakt voor beroepen die zware lichamelijke arbeid vereisen, maar ik zie niet in waarom een normale, volledige werkweek niet uit 40 uur zou kunnen bestaand.''

J.L. van Os, Tilburg: ,,Achterhaald zijn regelingen die 36 uur als maximum voor iedereen bindend voorschrijven. Het wordt steeds duidelijker dat gebrek aan flexibiliteit in de arbeidsmarkt grote economische gevolgen heeft. We leven in een steeds kleinere wereld en zullen eraan moeten wennen dat we onze welvaart niet zonder de nodige aanpassingen kunnen handhaven.''

Margaretha van der Wal, Deventer: ,,Toen ik las dat het kort geding tegen Smead over een 40-urige werkweek zonder looncompensatie door de bonden was gewonnen, terwijl het merendeel van de werknemers zich er toe bereid had verklaard, was ik verbijsterd. Is er eens in Nederland een flink initiatief in het licht van de haperende economie, `mag' het weer niet.''

Samuel van den Berg, Nieuwerbrug: ,,De meeste mensen hebben al genoeg vrij. Dat leidt heel vaak tot vervelende situaties: Mensen weten niet goed met vrije tijd om te gaan. Werken is gezond en veertig uur is helemaal niet veel, dus 36 uur? Belachelijk. Eigenlijk moet je je schamen dat je niet meer werkt. Vrijwilligerswerk hiervan uitgezonderd natuurlijk.''

Patrick Todd, Wageningen: ,,Maar 36 uur werken per week is achterhaald. Ik vind 40 uur per week werken geen enkel probleem, mits de werknemers dat zelf ook vinden. Het is erg moeilijk om meer te produceren in een kortere tijd. Als de mensen de koopkracht willen laten toenemen - bij een lagere economische groei - zal er langer gewerkt moeten worden.''

Oneens

Nettie Odijk-Butgraaf, Zutphen: ,,Eén van de redenen om destijds de werkweek te verkorten was het grotere aantal banen dat daarmee werd geschapen. In een tijd waarin de werkloosheid nog steeds toeneemt, begrijp ik niet waarom men uitgerekend nu een verlenging van de werktijd wil invoeren.''

Sara Muller, Amsterdam: ,,Gezien de onverminderd hoge werkloosheid en het hoge percentage niet-productieven is er geen enkele aanleiding om de normlengte van de werkweek te verlengen. Verworvenheden als een meer gelijke verdeling van de taken binnen een huishouden worden hiermee onder druk gezet.''

Cecile Wagstaff-Schouten, Ee: ,,Ik denk dat Europa voordeel moet halen uit duurzaam produceren (duurzame energie) en productinnovatie en niet zo zeer door de arbeid goedkoper te maken.''

Jan op de Weegh, Vroomshoop: ,,De werkweek verlengen van 36 naar 40 uur per week voor hetzelfde loon suggereert dat je concurreert op prijs. Vermoedelijk met de lage-lonenlanden. Maar dat is een achterhoedegevecht in een wereld van globalisering van de economie. Investeer in kennis, onderscheid je in hoogwaardige producten en concurreer op kwaliteit.''

Hanneke den Boef, Zwolle: ,,Een van de vele manco's van dit kabinet is dat het alles ondergeschikt maakt aan de economie. Tegenwoordig vinden mensen andere dingen belangrijk dan vijftig jaar geleden, zoals werken in deeltijd om meer tijd en zorg aan het gezin te kunnen besteden.''

A. Blankert, Amsterdam: ,,Vrije tijd is ook rijkdom en er moet ook tijd zijn om de producten van de werkenden af te nemen. Bovendien gaat bij een langere werkweek vaak de productiviteit omlaag en leveren de extra gewerkte uren relatief weinig op. Inmiddels zijn er veel mensen die veel minder dan 36 uur werken en dat is minder efficiënt vanwege niet optimaal benutte opleidingen, leegstaande werkplekken en oplopende wachttijden.''

Ingrid Robeyns, Utrecht: ,,Als wij collectief vinden dat we gezamenlijk meer betaald werk moeten doen, is de eerste vereiste dat de randvoorwaarden daarvoor zijn geregeld: goede betaalbare kinderopvang, schooluren afgestemd op arbeidstijden, enzovoort. Bovendien is het de vraag of de kwaliteit van ons leven moet worden gemeten door hoe goed onze (formele) economie het doet.''

José Gelens, Blokker: ,,Van 36 naar 40 uur is een teruggang in de arbeidssituatie. Die 36 uur is ooit ingesteld om mensen niet te snel te laten opbranden. Langer werken kan meer gezondheidsproblemen geven en dus hogere ziektekosten. Als mensen meer uren gaan werken zijn er bovendien minder banen beschikbaar. Dat is zeer deprimerend voor de werkwilligen.''

Ardriana Verpalen, Amsterdam: ,,Deze hype in Europa om mensen meer te laten werken voor minder geld lijkt me slechts een excuus. Natuurlijk levert het op de korte termijn meer winst op voor een bedrijf, maar dan? Ook de concurrent laat mensen voor minder langer werken. Lood om oud ijzer en geen structurele oplossing.''

Nigel Lamb, Den Haag: ,,Efficiënter werken is veel belangrijker. Het komt helaas te vaak voor dat werknemers zich bezighouden met privé-zaken tijdens werkuren. Eerst dat soort zaken aanpakken en als het te weinig oplevert in productiviteit, dan pas denken aan een langere werkweek.''

Het webcongres is een groep van 150 lezers van NRC Handelsblad. Zij reageren elke week op een stelling die hun door de redactie wordt voorgelegd. Aan de stemming over deze stelling kunnen zo'n duizend mensen deelnemen, iedereen die zich een half jaar geleden heeft opgegeven voor het webcongres.