Vrouwelijke leraren net zo goed voor `jongens'-gedrag

Als wetenschapper op het gebied van kind en cultuur heb ik met verbazing en schrik de uitspraken van professor Tavecchio gelezen in het artikel `Meer mannen nodig in de kinderopvang' (NRC Handelsblad, 2 augustus). Ik ben benieuwd op welk toonaangevend wetenschappelijk onderzoek hij steunt om zo stellig te claimen dat het nu is bewezen dat ,,er nu eenmaal biologische verschillen zijn tussen jongens en meisjes'' en dat ,,een vrouw [...] geen rolmodel [kan] zijn voor een jongen''.

Het onderzoek dat ik ken wijst er integendeel herhaaldelijk op dat dit soort definities van vrouwen en mannen nog altijd cultureel en niet biologisch bepaald zijn, en dat de meeste problemen bij kinderen niet ontstaan door het ontkennen van dit soort zogenaamde `biologische' verschillen, maar juist door het opdringen aan kinderen van zulke rigide definities en verwachtingen.

Het werk van vooraanstaand Brits onderzoekster Valerie Walkerdine, bijvoorbeeld, stelde in de jaren '80 vragen bij de stellige wetenschappelijke beweringen als zouden meisjes de verkeerde soort hersens hebben om wiskunde te doen. Haar analyses van het gedrag van leraren (mannelijk en vrouwelijk!) toonde dat zij voortdurend jongens als `veelbelovend' zagen, ook als hun wiskundeprestaties slecht waren, terwijl meisjes zelfs diegenen die goed presteerden in wiskunde werd verteld dat dat alleen kwam door hun harde werken, en niet omdat zij er talent voor hadden. Walkerdine noemde dit het `just or only effect'.

Toen deze houding verdween, gingen meisjes in het algemeen betere cijfers halen in wiskunde dan jongens. Met andere woorden: vrouwelijke leraren kunnen net zo goed `jongens'-gedrag steunen als mannelijke leraren (en vice versa). Dat is niet aan het geslacht van de leraar gebonden. En het gedrag van jongens en meisjes ligt niet `biologisch' vast, maar wordt cultureel bepaald, of, beter gezegd, ook de biologie wordt cultureel bepaald!

Ik zou het zeer betreuren als beleid voor kinderopvang en scholen zou gaan steunen op dit soort simplistische overtuigingen, die geenszins gebaseerd zijn op gerenomeerd onderzoek. Meer mannelijke leiders? Prima, omdat er hoe dan ook meer personeel nodig is voor de kinderopvang, vrouwen of mannen. Maar om deze redenen? Nee!