Servië wil overleg over lot van unie

De Servische vice-premier Miroljub Labus heeft besprekingen met Montenegro over een ontbinding van de unie Servië-Montenegro aangekondigd.

Hij deed dat na besprekingen met een hoge Montenegrijnse functionaris, Miodrag Vukovic, een van de leiders van de in Montenegro regerende Democratische Partij van Socialisten (DPS), die zich al jaren inzet voor de onafhankelijkheid van Montenegro. Labus is leider van een van de vier Servische regeringspartijen, G17 Plus. Deze partij van hervormers zet zich in Servië – als enige – in voor de ontbinding van de unie met Montenegro en voor de Servische onafhankelijkheid. Labus zei dat de huidige situatie van de unie ,,niet vol te houden is'', dat de toetreding van Servië en Montenegro tot de Europese Unie ,,geblokkeerd is'' en dat het onmogelijk is de economische en handelssystemen van beide leden van de unie te harmoniseren.

In Montenegro hebben media al eerder gemeld dat komende herfst over een ontbinding van de unie zal worden gesproken. Labus zei dat wat hem betreft al eerder over de ontbinding van de unie zou zijn gesproken, maar dat de afgelopen maanden het bereiken van politieke stabiliteit in Servië prioriteit genoot. In Servië is pas sinds kort een nieuwe regering aan het bewind; eerder dit jaar zijn ook nog presidentsverkiezingen gehouden.

De unie Servië-Montenegro is de Serviërs en Montenegrijnen opgedrongen door de EU, die daarmee voor een afgesproken periode – drie jaar – een eind wilde maken aan het onafhankelijkheidsstreven van Montenegro. De EU vreest dat Montenegro als onafhankelijk land niet kan overleven; bovendien betekent onafhankelijkheid van Montenegro een stimulans voor de Bosnische Serviërs, de Kosovaren en de Macedonische Albanezen om ook te gaan ijveren voor grenswijzigingen of onafhankelijkheid.

Na de periode van drie jaar zou een referendum de beslissing moeten brengen over de onafhankelijkheid. In de drie jaar zouden beide landen hun economische, handels-, douane- en valutasystemen moeten harmoniseren. In de praktijk is er ten aanzien van die harmonisatie niets gebeurd. In Montenegro is de roep om onafhankelijkheid niet afgenomen. Onlangs zei Vukovic dat Montenegro midden volgend jaar de onafhankelijkheid uitroept. Onder druk van de EU volgde een correctie: bedoeld was midden 2006.