Schildklierhormoon verstoort zelf de zwangerschap

Schildklierziekten in de zwangerschap – die kunnen leiden tot miskramen of een laag IQ van het kind – zijn het gevolg van te hoge of te lage schildklierhormoonconcentraties, niet van de vaak achterliggende auto-immuunziekte.

Schildklierziekten, gekenmerkt door teveel of juist te weinig schildklierhormoon, komen bij één op de honderd zwangeren voor. Bijna altijd is de oorzaak een auto-immuun aandoening. Moeders met schildklierziekten hebben vaker dan gemiddeld zwangerschapsvergiftiging. Kinderen van moeders met te weinig schildklierhormoon (thyroxine) lijken een grotere kans op een ontwikkelingsachterstand en een lager IQ te hebben. Moeders met te veel thyroxine hebben een grotere kans op miskramen en veel te lichte baby's. Schildklierziekten in de zwangerschap zijn te behandelen, maar de kunst is om niet naar te hoge of te lage thyroxinegehaltes door te schieten, want in beide gevallen dreigen nadelige gevolgen voor moeder en kind. Het schildklierhormoon helpt de groei en de stofwisseling.

Tot nu toe was onduidelijk of het hormoon zelf, of de auto-immuun aandoening die meestal de oorzaak is van een te snel werkende schildklier is, de veroorzaker was. Schildklierdeskundige Samuel Refetoff van de universiteit van Chicago onderzocht een familie uit de Azoren met hoge thyroxine spiegels zonder auto-immuun oorzaak en ontdekte zo dat het hormoon rechtstreeks nadelige gevolgen heeft (Journal of the American Medical Association, 11 aug). Door een zeldzaam gendefect zijn hun lichaamscellen ongevoelig voor schildklierhormoon, waarvoor hun schildklier compenseert door extra veel thyroxine te maken. Vrouwen met de genafwijking hadden een drie- tot viermaal grotere kans op een miskraam. Baby's zonder gendefect, geboren uit moeders met het gendefect, hadden last van moeders hoge thyroxine spiegels: ze waren beduidend lichter dan andere baby's op het eiland en hun eigen schildklier werkte niet of nauwelijks meer. Pasgeborenen die net als hun moeder het gendefect hadden en dus ook wel vaarden bij hoge thyroxine spiegels, bleken nergens last van te hebben: ze waren even zwaar als de andere baby's op het eiland.