Olympisch schaak

Er wordt niet geschaakt op de Olympische Spelen en dat is maar goed ook, want de schakers zijn daar vreemde eenden. Vier jaar geleden werd er op de spelen van Sydney nog wel een schaakdemonstratie gegeven door Shirov en Anand, maar erg serieus namen ze het waarschijnlijk niet.

Shirov ging na een lange reis rechtstreeks van het vliegveld van Sydney naar de speelzaal, waar hij na een dutje van een half uur twee rapidpartijen tegen Anand remise maakte. Ze streken hun honorarium op en konden tevreden weer naar huis, in overeenstemming met het nobele olympische motto dat zegt dat deelnemen belangrijker is dan winnen. In Athene was het schaken toch opvallend aanwezig doordat een Cubaans gebouw in het olympisch dorp beplakt was met enorme foto's van Fidel Castro en Ernesto `Che' Guevara aan het schaakbord. Het IOC eiste verwijdering van de muurversieringen, omdat politieke propaganda niet toegestaan is in het dorp, maar de Cubanen weigerden. Volgens hen waren het gewone sportfoto's die een eerlijke en vreedzame wedijver celebreerden, geheel volgens de olympische gedachte. Hoe dit conflict is afgelopen weet ik niet.

Che Guevara was een goede schaker, maar Fidel Castro deelt met hem wel de liefde voor het spel, maar niet de bekwaamheid. Ludek Pachman, die vaak in Cuba was, zei eens: ,,Ik heb Fidel vaak aan het schaakbord gezien, maar een partij tegen hem heb ik altijd vermeden. Reeds zijn tweede of derde zet was volstrekt anekdotisch en ik achtte het een onmogelijke taak om tegen hem te verliezen. Anderen zijn daar echter toch in geslaagd.''

Volgens Genna Sosonko is er een opening die in Cubaanse regeringskringen bekend staat als Fidels Aanval: 1. e4 e5 2. Pf3 Ld6. Inderdaad een anekdotisch zetje, om met Pachman te spreken. Objectief gezien zou je van Fidels Verdediging moeten spreken, maar dat klinkt niet revolutionair.

In 1966 werd in Havana een luxueuze schaakolympiade georganiseerd en de jaarlijkse Capablancatoernooien uit die tijd waren hoogtepunten van het schaakjaar. Tegenwoordig is er op Cuba geen geld meer voor zulke evenementen, maar er wordt nog veel gedaan. Zo werd in 2002 een record gevestigd met een simultaanfestival met meer dan 13.000 deelnemers. Castro was er natuurlijk, maar hij speelde niet mee.

Ik ben er wat laat mee, maar deze Cubaanse beschouwingen zijn een goede gelegenheid om een sensationele partij te laten zien uit het FIDE-wereldkampioenschap in Tripoli, waar de Cubaan Leinier Dominguez zich verrassend bij de laatste acht plaatste. Een van de mensen die hij versloeg was de Kalmukkiër Ernesto Inarkiev, die naar Che Guevara genoemd is.

Dominguez werd ten slotte uitgeschakeld door Teimoer Radjabov, doordat die hun beslissende vluggertje met zwart remise hield, maar voor het zover was had Dominguez wel een klein kunstwerkje geschapen. Wit Dominguez-zwart Radjabov, eerste partij

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lf1-b5 Dd8-c7 5. 0-0 Pc6-d4 6. Tf1-e1 a7-a6 7. Lb5-f1 e7-e5 8. Lf1-c4 d7-d6 9. Pf3-g5 h7-h6 Nu zag Dominguez dat er iets mis was met zijn stelling. 10. Pg5xf7 Hij waagt de sprong met de ogen dicht en biddend voor een goede afloop. Hij zag wel dat zijn paard hier verloren zou gaan, maar de terugtocht zou op capitulatie neerkomen. 10...Th8-h7 11. Pc3-d5 Pf6xd5 12. c2-c3 Pd5-f4 Hier had zwart kunnen winnen met 12...Pb6, want na 13. Dh5 zou hij de grappige zet 13...Pf3+ hebben, met de bedoeling 14. gxf3 (of 14. Dxf3 bxc4) g6 15. Dxg6 Tg7 13. c3xd4 Lc8-e6 14. Pf7xe5 d6xe5 15. d4-d5 b7-b5

jmMmlcMm

mMeMmMaj

gmMmimMa

mgaGaMmM

MmImGbMm

mMmMmMmM

GAMAMAGA

DMCKDMFM

Een gepeperde stelling. Wit staat een stuk achter, er staat nog een stuk van hem in en hij kan ook zelf een stuk pakken, wat hem niet zou redden. 16. d2-d4 Deze fraaie zet is de enige waarmee wit de strijd gaande kan houden. 16...b5xc4 17. Lc1xf4 e5xf4 18. d5xe6 0-0-0 Na 18...cxd4 zou 19. Dh5+ sterk zijn. 19. d4-d5 Dc7-e5 20. Ta1-c1 g7-g5 21. Tc1xc4 Het is weer in orde voor wit. Met drie mooie pionnen voor het stuk heeft hij redelijke kansen. 21...Th7-b7 22. b2-b3 Kc8-b8 23. Tc4-a4 Kb8-a7 24. Dd1-e2 Tb7-b6 25. Ta4-c4 Lf8-d6 26. De2-h5 Tb6-b7 27. Dh5-d1 f4-f3 28. Dd1xf3 De5xh2+ 29. Kg1-f1 Dh2-e5 30. Df3-c3 Tb7-b5 31. Dc3xe5 Ld6xe5 En in het eindspel zijn de witte pionnen sterker dan het zwarte stuk. 32. Te1-c1 Le5-d6 33. Kf1-e2 h6-h5 34. g2-g3 Tb5-b7 35. Tc1-h1 Tb7-h7 36. Ke2-e3 Td8-f8 37. b3-b4 c5xb4 38. Tc4-c6 Ld6-b8 39. d5-d6 Ka7-b7 40. Th1-c1 Tf8-h8 41. e4-e5 h5-h4 42. e6-e7 h4-h3 43. Tc6-c8 Th8xc8 44. Tc1xc8 h3-h2 45. Tc8-c1 Zwart gaf op.