Jansen speelt Mendelssohn zilverig licht

Terwijl de serie Robeco zomerconcerten in het Amsterdamse Concertgebouw de laatste week ingaat, keren de grote Nederlandse symfonieorkesten terug van de zomerstop. Voor het Rotterdams Philharmonisch Orkest begint het nieuwe seizoen rustig, omdat geplande concerten met Mini en Maxi vanwege de nekklachten van Peter de Jong (Maxi) moesten worden geannuleerd. Volgend weekend reist het orkest met chef-dirigent Valery Gergjev voor twee concerten naar Bilbao, maar daarna keert de zomerrust weer even terug.

Gisteravond presenteerde het orkest zich bij wijze van officieuze seizoensopening met gastdirigent Jaap van Zweden in Mahlers Eerste symfonie en het Vioolconcert Van Mendelssohn met soliste Janine Jansen. Van Zweden is chef-dirigent van het jubilerende Residentie Orkest en wordt in 2005 chef van het Radio Filharmonisch Orkest, maar is ook in Rotterdam geen onbekende. In januari viel hij al in voor een zieke Valery Gergjev en koos toen voor de Eerste symfonie van Mahler die ook nu op het programma stond.

Van Zwedens `Rotterdamse' Mahler-uitvoering imponeerde door de klankeffecten en extremiteiten, en maakte ook nu indruk door de kleurrijke, landelijke kalmte van het openingsdeel en de wijze waarop die sfeer langzaam verduisterde. Als een monter jagerskoor doken blazers op uit de donkerte, en ook in het tweede deel speelde Van Zweden walsende elegantie (trio) fel uit tegen het hoekige karakter van begin en slot. Opvallend intens en geconcentreerd klonk hier de Vader Jacob-canon waarmee het derde deel begint: ongedwongen en spannend alsof de simpele meerstemmigheid ter plekke werd uitgevonden.

De communicatieve aanpak van Jaap van Zweden bleek in het Vioolconcert van Mendelssohn uitstekend te passen bij het spel van violiste Janine Jansen (1978). Door haar opnamecontract met Universal, glamourjurken en -foto's is Jansen inmiddels de diva der Nederlandse violistes. Maar haar podiumuitstraling is wars van mondain zelfbewustzijn, en juist innemend door de meisjesachtige bravoure waarmee ze zich zwiepend overgeeft aan alle melodische wendingen. Maar zulke uiterlijke details zijn bij Jansen in wezen bijzaak. In levendig samenspel met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en Van Zweden zette zij haar flexibele toon, haarzuivere intonatie en onversneden gevoel voor spanningsopbouw in voor een lichte, luchtige en lyrische blik uitvoering van Mendelssohns concert. De zilverigheid van haar spel deed volledig vergeten hoe `ijzer' dit repertoire feitelijk is.

Concert: Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Jaap van Zweden m.m.v. Janine Jansen (viool). Programma met werken van Mahler en Mendelssohn. Gehoord: 21/8 Concertgebouw, Amsterdam.