Commissie `met visie' aan de slag

Realisme en enthousiasme, visie en leiderschap zijn de slagwoorden waarmee de nieuwe Europese Commissie aan de slag gaat.

Eén ding is na een eerste bijeenkomst van de komende Europese Commissie in elk geval duidelijk: gelet op de mediabelangstelling is Neelie Kroes een van de hottest onder de eurocommissarissen. Over haar portefeuille Mededinging liet de 63-jarige VVD'ster voor het oog van vele tv-camera's nog niet veel los. Ze prees vooral haar voorgangers Mario Monti en Karel van Miert. ,,Het zal voor mij heel moeilijk worden om even succesvol te zijn als zij.''

In de foyer van het Charlemagnegebouw hadden de Portugese Commissievoorzitter, José Manuel Barroso, en zijn 24 Commissarissen, die op 1 november aantreden, een half uur vrijgemaakt voor een eerste ontmoeting met de internationale pers. Wie wilde weten welke eurocommissarissen belangrijke posten kregen, hoefde slechts het aantal verslaggevers te tellen dat ieder van hen om zich verzamelde. Naast Barroso ging de meeste aandacht uit naar Kroes, de Duitser Günter Verheugen (Industrie, tevens vice-voorzitter), de Ier Charlie McCreevy (Interne Markt), de Spanjaard Joaquin Almunia (Economische en Monetaire Zaken), de Brit Peter Mandelson (Handel) en de Zweedse Margot Wallström (Communicatie, Institutionele Betrekkingen, tevens vice-voorzitter).

Barroso weersprak Franse critici dat hij de Fransman Jacques Barrot met Transport een ondergeschikte post had toebedeeld. ,,Barrot wordt een commissaris van het eerste plan'', zei hij. Hij onderstreepte dat hij een van de vijf vice-voorzitters is. Eerder had hij al gezegd dat hij Barrot tot een van zijn ,,nauwste medewerkers'' wil maken. Het lijkt een poging van Barroso, die zijn prioriteit van economische hervormingen nog eens onderstreepte, een mogelijk verstoorde relatie met Parijs op te lappen. Het was een publiek geheim dat Frankrijk mikte op een zware economische post. Barrot sprak van ,,coördinerende taken die nog niet zijn vastgesteld''. Hij was daarna snel vertrokken.

Zijn Duitse collega Verheugen greep de gelegenheid aan critici hard van repliek te dienen. Volgens Verheugen, in de huidige Commissie-Prodi belast met de uitbreiding van de Europese Unie, is het onzin dat hij door kanselier Schröder als socialist is ingehuurd om in Brussel liberale economische hervormingen af te remmen. ,,Ik heb de transformatie van de centraal geleide economie in de Midden-Europese landen een beetje meer dan alleen begeleid.'' Tegenover deze krant haalde hij na een vraag uit naar ,,een Angelsaksische en Nederlandse pers die meent dat als iemand een Duitser is, hij een reactionair, een conservatief of een protectionist is.'' Dat is volgens hem als ,,een vorm van racisme'' te beschouwen. Verheugen heeft van Barroso opdracht gekregen het economisch beleid van de Commissie te coördineren. Volgens Verheugen heeft het daaraan tot nu toe wat teveel ontbroken.

De meeste commissarissen in spe lieten zich niet al te zeer in de kaart kijken. Ook al omdat zij eind volgende maand in hoorzittingen moeten verschijnen voor het Europees Parlement, dat aan de nieuwe Commissie zijn fiat moet geven. Een politiek gevoelige uitspraak over vennootschapsbelasting kwam van de nieuwe Letse commissaris, Ingrida Udre (Belastingen). Zij wijst de door Duitsland, Frankrijk en Nederland geuite wens van de hand om de belastingconcurrentie, uit met name de nieuwe lidstaten, door een gemeenschappelijk minimumtarief te beperken. Volgens Udre moet alleen de belastinggrondslag worden geharmoniseerd, waarmee ze op dezelfde lijn zit als huidig commissaris Bolkestein. Udre illustreerde zo dat de wittebroodsweken voor de nieuwe Commissie onder Barroso vanaf 1 november gauw voorbij zullen zijn.

De Commissie-Barroso sprak gisteren over de interne organisatie van werkzaamheden en de interne gedragscode. Deze al onder Prodi ingevoerde code, die de onafhankelijkheid van de Commissarissen benadrukt, wordt aangescherpt. Barroso wil verder de vertegenwoordigingen in de EU-hoofdsteden versterken om de kloof tussen Brussel en de burger te verkleinen.

Barroso sprak gisteren van een geest van ,,realisme en enthousiasme'' tijdens de bijeenkomst. Hij leek de Commissie-Prodi te kritiseren door het belang van een Commissie ,,met visie en leiderschap'' te onderstrepen. Om de onderlinge samenwerking te bevorderen worden alle commissarissen in één gebouw ondergebracht. De enige kritiek op Barroso kwam van de Zweedse Wallström, die vindt dat de eis van minimaal acht vrouwen in de Commissie niet ver genoeg ging. ,,Het had de helft moeten zijn'', zei ze.