Weer sanering bij Canadees Nortel

Het Canadese telecombedrijf Nortel Networks gaat 3.500 werknemers ontslaan bij een sanering om het vertrouwen van investeerders te herwinnen na een ernstig boekhoudschandaal. Kostenbesparingen door de reorganisatie, waarbij ongeveer 10 procent van Nortels personeelsbestand verdwijnt, moeten de reële winstvooruitzichten van het concern opschroeven.

Dat heeft Nortel, de grootste producent van telecomapparatuur in Noord-Amerika, gisteren verklaard bij de langverwachte bekendmaking van zijn voorlopige resultaten over de eerste twee kwartalen van dit jaar. Het concern rapporteerde een omzet van 2,5 miljard Amerikaanse dollar (2,02 miljard euro) in het eerste kwartaal en 2,6 miljard in het tweede, waarmee het ongeveer quitte speelde. Nortel tekende daarbij aan dat het ,,de doelstellingen voor operationele kosten niet haalt''.

De ongeverifieerde kwartaalcijfers zijn de eerste sinds Nortel de markt in april schokte met de mededeling dat alle resultaten van het bedrijf sinds 2001 ,,onbetrouwbaar'' zijn. President-directeur Frank Dunn en twee financiële topbestuurders van het concern werden toen ontslagen. Onder leiding van Dunns opvolger Bill Owens werkt Nortel nu aan een grondige herziening van de cijfers, de tweede binnen een jaar. Die moet eind september rond zijn.

Het boekhoudschandaal, dat Nortel de bijnaam `Enron van het noorden' opleverde, draait om overschattingen van enorme afschrijvingsposten in 2001 en 2002, toen Nortel enkele massale saneringsronden doormaakte nadat de telecomhausse ten einde was gekomen. De onderneming, die aan het einde van de jaren negentig onstuimig was gezwollen tot het grootste bedrijf in Canada, reduceerde daarbij haar personeelsbestand van 95.000 tot ongeveer 35.500.

Nadat de val was gestabiliseerd bleken sommige saneringskosten en afschrijvingen echter mee te vallen, en werden miljoenenmeevallers teruggeboekt bij de baten, waardoor Nortel in 2003 een winst kon rapporteren van 732 miljoen dollar. In april werd onthuld dat dit cijfer bij de herziening van de resultaten zal worden gehalveerd. Gisteren werden nog eens zeven financiële bestuurders ontslagen wegens de onregelmatigheden.

Beursautoriteiten in Canada en de Verenigde Staten hebben onderzoeken lopen naar de kwestie. In de VS is een juridisch onderzoek begonnen en ook de Canadese politie bekijkt of er sprake is geweest van criminele activiteiten, zo werd deze week aangekondigd. Brandpunt hierbij is dat topbestuurders van Nortel in 2003 miljoenen dollars aan bonussen ontvingen onder een stimuleringsprogramma getiteld `Teruggang naar winstgevendheid'. Premies werden uitbetaald op voorwaarde dat het bedrijf voor het einde van 2003 terug zou zijn in de zwarte cijfers. Het is de vraag waar verkeerde ramingen ophielden en een opzettelijk misleidende voorstelling van zaken begon.

Een aantal institutionele beleggers in Nortel, waaronder het Nederlandse ABP, heeft rechtszaken tegen het bedrijf aangespannen wegens het boekhoudschandaal. Geschat wordt dat een vermoedelijke schikking van de rechtszaken Nortel 1 à 1,3 miljard dollar kan gaan kosten. De huidige top van Nortel verklaarde gisteren dat hij bonussen van de voormalige bestuurders wil terugvorderen.

Het schandaal heeft de reputatie van Nortel aangetast en vertraagt de hervatting van operationele winst. ,,Ik betreur het dat deze acties een inkrimping van ons werknemersbestand noodzakelijk maken'', zei Owens gisteren over de gedwongen ontslagen, die voor het einde van het jaar rond moeten zijn en Nortel jaarlijks 450 à 500 miljoen dollar moeten besparen.

Afgezien van de juridische problemen ziet Nortel de toekomst echter redelijk optimistisch tegemoet. Het bedrijf voorspelt een groei van enkele procenten in de markt voor telecomapparatuur, en verwacht een sterkere groei van zijn eigen omzet. Nortel gaat zijn divisies voor draad-, draadloze en optische kabelnetwerken samenvoegen en voorziet een toename in zijn afzet in India en China.

Beleggers leken gisteren een gematigd optimisme te delen. Het aandeel Nortel sloot 4,3 procent hoger in Toronto, op 4,85 Canadese dollar (3,02 euro), en klom 4,4 procent in New York, tot 3,74 dollar. ,,Investeerders zijn vrij optimistisch dat Nortel zijn zakenplan zal weten uit te voeren'', zei Duncan Stewart van Tera Capital in Toronto. ,,Ondanks de criminele onderzoeken in beide landen zijn beleggers bereid om Nortel het voordeel van de twijfel te geven.''