Heel hip Amsterdam in het Rijks

Picknicken in de museumtuin en voor de Nachtwacht luisteren naar een dichter. De eerste nachtsalon vond gisteravond plaats in het Rijksmuseum in Amsterdam. ,,Het lijkt hier wel een strandtent in Bloemendaal aan Zee.''

Een dichter, debuutbundel in de hand, staand achter een microfoon. De achtergrond: een van de bekendste doeken ter wereld, Rembrandts Nachtwacht. Het schilderij blijkt een geschikt decorstuk voor een poëzievoordracht, hoewel het publiek van Tjitske Jansen, de dichter in kwestie, toch wat timide is. ,,Dat kwam doordat dat schilderij zo indrukwekkend was'', evalueert een toehoorder na afloop.

Vijfhonderd mensen waren afgekomen op de eerste editie van Nachtsalon, een culturele avond in het Rijksmuseum. Zo'n avond duurt niet lang, tot half elf, en het programma is bescheiden. Een festivalavond zonder de stress van niets-willen-missen dus.

Nachtsalon is bedacht door de organisatoren van de Museumnacht, en eigenlijk is het een mini-museumnachtje. Met dito publiek. ,,Heel hip Amsterdam heeft zich hier verzameld'', constateert een jonge vrouw in de tuin van het Rijksmuseum. ,,Het lijkt hier wel een strandtent in Bloemendaal aan Zee.''

In de tuin zijn inderdaad opvallend veel trendgevoelige jongeren verzameld, die genieten van de picknick die Nachtsalon voorafgaand aan de optredens heeft verzorgd. Picknicken in de tuin van het Rijksmuseum blijkt best gezellig te zijn, al blijft het voor sommigen moeilijk te begrijpen dat je je plastic bordje met quiche lorraine niet mag meenemen naar het Joodse Bruidje, de Staalmeesters en al die andere topstukken. ,,Wat een gezeik'', bromt een in gothic-stijl geklede twintiger.

Grootste publiekstrekker gisteravond was de Antwerpenaar Stef Kamil Carlens, ooit bassist van dEUS en al jaren succesvol met zijn band Zita Swoon. Zijn ingetogen optreden wordt begeleid door drie achtergrondzangeressen, een piano en een contrabas. Zaal 8, Rembrandt en zijn leerlingen, is stampvol. Een meisje leunt tegen een zeventiende-eeuwse kast, in de hoop op een beter uitzicht. Aan de andere kant van de zaal haast een suppoost zich om de heiligschennis te stoppen. Hij moet echter langs zoveel mensen dat het meisje al lang niet meer leunt als hij er is. Na een vertwijfelde blik – moet hij er alsnog iets van zeggen? – keert hij zich onverrichterzake om.

Bas Jacobs, tevens bassist van Seedling en gitarist van Pfaff, draagt zijn gedichten vol referenties naar de Nederlandse poëzie voor tegen de achtergrond van de schilderijen van Vermeer. Tussen de optredens zijn er rondleidingen door het museum, en kan het publiek horen hoe duur het `blauw' was dat diezelfde Vermeer gebruikte. ,,Ultramarijn is een halfedelsteen, en in die tijd net zo duur als goudpoeder.''

Het hele Rijksmuseum, voor zover het niet wordt verbouwd, was gisteravond geopend. Jeldau Kwikkel van Stichting Museumnacht Amsterdam, de organisator van Nachtsalon, geeft aan dat het afhuren algauw 50.000 euro kost. ,,Net als bij de Museumnacht maken we hier dus bepaald geen winst op.'' Het bijzondere van zo'n avond vindt Kwikkel de wisselwerking tussen de schilderijen en de optredens. ,,Daardoor is de sfeer losser, minder plechtig dan normaal in een museum.''

Die losse sfeer ontstaat pas laat. Niet alleen bij Tjitske Jansen, maar ook bij het optreden van het Nederlands Dans Theater II en van Stef Kamil Carlens reageert het publiek afwachtend. Bij het laatste optreden van de avond, wederom van Jansen, wordt er eindelijk gejuicht, gelachen en vaak geapplaudisseerd. Dat optreden was dan ook in de minder overweldigende schatkamer, tussen zilveren schaaltjes in vitrines.

De volgende Nachtsalon is op donderdag

14 oktober in het Amsterdamse fotografiemuseum FOAM.