Burgemeester niet blij met vreugdevuur

De jeugd in Veen ontsteekt elk jaar vreugdevuren met Pinksteren en oud en nieuw. Maar de burgemeester wil ze verbieden vanwege het gevaar ervan. En nu wordt hij bedreigd.

Op het grasveldje naast de Nederlands-hervormde kerk in Veen staat een jonge koningslinde, die op Koninginnedag is geplant ter ere van de geboorte van prinses Amalia. De hele top van het boompje ontbreekt: die is in de nacht van maandag op dinsdag afgezaagd door een `groepering' die zich `TNT' (The New Terror) noemt. TNT liet een schrijven achter. Shijt aan Amalia, Fucks the Policie en Buizerd is next, stond er te lezen.

Met `Buizerd' bedoelde TNT burgemeester F. Buijserd (CDA) van de gemeente Aalburg, waartoe Veen behoort. De `eerste burger' van het Brabantse dorp is flink geschrokken. Hij heeft aangifte gedaan, want hij neemt de bedreiging ,,heel serieus''. ,,Alleen de naam TNT al. Die staat óók voor bommen, daar zit symboliek in'', zegt Buijserd.

Bovendien is hij al eerder ,,op de korrel genomen''. Hij herinnert eraan dat hij op oudjaar 's avonds in de kerk werd opgepiept omdat er voor zijn huis een brandend autowrak was geparkeerd. ,,Ik heb me daar niet zo veel van aangetrokken.'' Maar hij maakte zich wél druk toen kort na Pinksteren twee van zijn eigen auto's in vlammen opgingen.

De politie zoekt nog naar de daders. Buijserd denkt wel te weten uit welke hoek die afkomstig zijn. Ze behoren tot de jongeren uit Veen en omstreken, zegt hij, die zich in de nieuwjaarsnacht en met Pinksteren uitleven bij de zogenoemde vreugdevuren, op een pleintje vlak achter de hervormde kerk, waarbij autowrakken worden verbrand. Niet lang na zijn aantreden, vorig jaar, oordeelde Buijserd dat die illegale bezigheden te gevaarlijk waren en slecht voor het milieu. Bovendien klaagden de angstige omwonenden. Buijserd besloot dat er een punt achter moest worden gezet.

Het is niet de eerste keer dat zich in den lande een botsing voordoet tussen `het gezag' en inwoners over een `volksfeest'. In Genemuiden, bijvoorbeeld, maakte burgemeester T. Plomp van Zwartewaterland zich direct na zijn aantreden in 2001 zeer impopulair: hij tergde de jeugd door het tradionele brommerraces op koninginnedag de kop in te drukken. De politie moest er aan te pas komen om het verzet van de jongeren te bedwingen. In Moerkapelle haalde burgemeester J. Westendorp zich vorig jaar de woede van vooral jeugdigen op de hals door op 1 januari het jaarlijkse vreugdevuur niet langer toe te staan. Van een gebruik dat al een halve eeuw bestaat moet hij afblijven, vonden de dorpelingen.

Het recent verbieden van het vreugdevuur in Veen maakte de deelnemende jeugd aldaar laaiend; veel inwoners reageerden met instemming op de ingreep van burgemeester Buijserd, een kleine minderheid noemde het stookverbod ,,heel flauw''. Zoals J. Vos, die met een kennis bij de vernielde koningslinde staat. ,,Laat die gasten toch feesten'', zegt hij. Vos vindt dat de burgemeester een tientallen jaren bestaande happening ,,om zeep'' helpt. De kennis: ,,Er zijn meer van dat soort ouderwetse burgemeesters. Die verbieden álles wat de jeugd doet.'' Vos: ,,De burgemeester heeft geen oog voor tradities.'' Buijserd spreekt dat met klem tegen. Hij heeft niets tegen oude gebruiken, vertelt hij. ,,Veen viert vele decennia lang elk jaar het `Koeienmelken', op tweede pinksterdag. Mooi. Van oudsher stalden rijke herenboeren die dag hun koeien in het dorp, waar de armen – dat waren er vroeger véél in het tegenwoordig rijke Veen – de dieren gratis mochten melken. Het was altijd een gezellig feest. Het moet blijven. Jammer alleen dat ook bij dat evenement steeds meer vuurtjes worden gestookt.''

Buijserd zegt dat hij bij zijn komst in Aalburg de Veense vreugdevuren van oud en nieuw aanvankelijk wilde laten bestaan, maar met een andere invulling. Hij zocht, samen met de bevolking, naar een alternatief voor het feest, vertelt hij. ,,Het liefst buiten de bebouwde kom.'' Uiteindelijk oordeelde hij dat ,,de rem erop moest''. ,,Wie na afloop de foto's van de vernielingen ziet, denkt aan Bosnië'', vertelt de burgemeester.

,,Hoe het er precies aan toeging? Jongeren rijden met autowrakken, geprepareerd met ontvlambare vloeistoffen, in op een vuur. Naderen ze de vlammen, dan springen ze uit de wagen. Wat volgt? Explosies en een enorme rookontwikkeling. Je wil niet meemaken wat er zou kunnen gebeuren. Je kunt toestanden krijgen als bij die vreselijke brand in Volendam. Daar heb ik geen zin in. Gelukkig staan de gemeenteraad en veel inwoners van Aalburg achter me.''

Het verbod van Buijserd betekende niet dat het `feest' daadwerkelijk stopte, zegt de burgemeester. ,,Afgelopen nieuwjaarsnacht gingen toch nog vier wrakken in de fik vlakbij de hervormde kerk. Een club van ten hoogste vijftig jongeren wil ermee doorgaan.'' De meest fanatieken onder hen velden de boom voor Amalia en bedreigen mij, is de overtuiging van Buijserd. ,,Wie het precies zijn? De mensen in Veen weten het misschien. Ze roepen iets van `we verraaien elkaar niet'. Maar er leeft ook angst. De aangiftebereidheid is klein, een kleine groep intimideert veel inwoners.''