Recordsprong

In de competitieve wereld van de oude Grieken zal men zich ook wel eens hebben afgevraagd wie de snelste hardloper, de beste discuswerper of de sterkste bokser aller tijden was. Maar recordboeken ontbreken en het is de vraag of men iets heeft gehad dat daarop leek. Voor de loopnummers was het bij gebrek aan een echte tijdwaarneming onmogelijk atleten met elkaar te vergelijken, maar ook voor de technische nummers speerwerpen, discuswerpen en verspringen – wel goed meetbaar – zijn nauwelijks gegevens over recordafstanden overgeleverd.

Soms duikt er in de bronnen een discuswerper of verspringer op, die een afstand overbrugde die een schrijver wel moest vermelden. Als we toch willen spreken van een recordhouder in de technische nummers, dan komt de eer toe aan Phayllos uit Kroton. Hij zou in 480 voor Christus de discus ruim 30 meter ver hebben geworpen. Geen tot de verbeelding sprekende afstand, met in gedachten de 65 tot 70 meter die nu door veel discuswerpers wordt gehaald. Maar de techniek van de oude atleten was anders. Ze draaiden minder met het lichaam dan de huidige atleten en hun loden discus van twee tot zes kilo met een doorsnee van 17 tot 34 centimeter lag niet zo gemakkelijk in de hand.

Als er melding wordt gemaakt van afstanden waarbij huidige records verbleken, dan moet er iets aan de hand zijn. Er zijn de afgelopen vijftig jaar maar heel weinig atleten geweest die boven de 8,85 meter hebben gesprongen, maar in de oude bronnen zijn sprongen van boven de zestien meter opgetekend. Die afstanden worden nog ongeloofwaardiger wanneer we op vazen verspringers zien met in beide handen een halter van twee tot 4,5 kilo. Het kan zijn dat de in de bronnen genoemde afstanden ontsproten zijn aan de fantasie van schrijvers, maar het is ook mogelijk dat de regels van het verspringen heel anders zijn geweest en dat de atleten uit stand vijf sprongen achter elkaar maakten in een speciale springbak van 50 voet, ongeveer 14,80 meter. De al genoemde Phayllos uit Kroton ging daar ruimschoots overheen. Hij sprong vijf voet verder, kwam buiten de springbak neer en bereikte een afstand van 16,40 meter. Hij brak daarbij zijn been, maar dat ongeluk heeft er wel voor gezorgd dat hij in de recordboeken is terechtgekomen.