Rabo wil na diens dood niets van Endstra weten

De Rabobank heeft, na diens gewelddadige dood, de banden met de bedrijven van Willem Endstra verbroken. De rechter moet nu oordelen of dit terecht is.

Ook na zijn dood achtervolgt de reputatie van vastgoedbaas Willem Endstra diens bedrijven. Gisteren stonden enkele BV's van Endstra in de rechtbank van Utrecht tegenover de Rabobank, die vanwege het gevaar van reputatieschade alle relaties met de bedrijven verbrak.

Het is toch onbegrijpelijk, zei advocaat Hans Koets namens de Seaport vennootschappen van Endstra in IJmuiden. De verschillende vennootschappen exploiteren de plaatselijke jachthaven, jachtclub en alle aanverwante zaken. ,,Al tientallen jaren bestond er een financiële relatie met de Rabobank. Bovendien is Endstra nimmer veroordeeld. En opeens is er sprake van een risico.''

Maar volgens de bank kan elk contract beëindigd worden. ,,Een bank heeft de mogelijkheid om een relatie met een klant te verbreken'', aldus advocaat Van Haaften. En de reden lag bij Endstra voor de hand, stelde de Rabobank. Er was sprake van dubieuze geldstromen op een van de rekeningen. Onder andere met de verkoop van ,,luxe jachten'' stroomde er veel geld binnen, maar de achterliggende geldstromen ,,waren niet te traceren''. Een toelichting met accountantsverklaring hiervoor zegt de bank nooit te hebben gekregen. Volgens de advocaat van de bank liep er drie jaar geleden al een justitieel onderzoek naar een van de bedrijven.

En, betoogde Van Haaften, De Nederlandsche Bank wees de Rabobank en alle andere banken vorig jaar op het belang van bewaking van de maatschappelijke integriteit op basis van het principe `ken uw cliënt'. In dat kader was de Rabobank zelfs verplicht om de banden met Endstra te verbreken, want deze klant vormde ,,een risico''. Het betoog van de Rabobank wekte gisteren ook de interesse van branchegenoot ABN Amro, waarvan een hoge vertegenwoordiger uit ,,zakelijke belangstelling'' de zaak volgde.

Daarmee leek de vrees van advocaat Koets enigszins gegrond dat de `erven' Endstra straks bij geen enkele bank meer terecht kunnen. ,,Dan belanden we in een vicieuze cirkel.'' De aanbevelingen van DNB om nader beleid te vormen om te voorkomen dat banken betrokken raken bij witwassen en andere criminele activiteiten, zijn volgens Koets wat anders dan de relatie zomaar verbreken uit vrees voor reputatieschade. ,,Waar is dat beleid van de Rabobank, wat is de norm'', vroeg Koets zich af. Door het ontbreken van dat beleid veroorzaakt de bank zelf het risico, meent hij. Hij vond het sowieso een ongrijpbaar begrip. ,,De Rabobank kwam zelf, tot zeer recent, op vaste dagen aan hun vaste tafeltje lunchen op de jachthaven.''

Dat de bank niet langer met Endstra geassocieerd wilde worden, moest zij zelf weten, vond Koets, en dat Endstra vaak negatief in de publiciteit kwam, kon hij ook niet ontkennen. ,,Maar nu het probleem van de Rabobank geëlimineerd... sorry, een wat ongelukkige uitdrukking... er niet meer is, zie ik geen reden om de financiële banden alsnog te verbreken.'' Die reden is er volgens de Rabobank nog wel, omdat ,,de bedrijven nu nog betrokken kunnen zijn bij activiteiten die de reputatie van de bank kunnen schaden''.

De vennootschappen van Endstra werden gisteren naast de advocaat vertegenwoordigd door directeur Gerlof Funke van de jachthaven en directeur Johan van der Haar van Endstra's vastgoedbedrijf Marpollo. Bovendien zat er nog een adviseur en oud-advocaat van Endstra in de zaal: Abraham Z., twee jaar geleden veroordeeld tot twaalf maanden cel voor oplichting en nu in afwachting van het hoger beroep.

Veel wilden de heren na afloop niet kwijt, behalve dan dat het tot op heden prima gaat met de bedrijven van Endstra. Maar als de Rabobank gelijk krijgt van de rechter, kan de situatie volledig anders worden zei Koets. Op korte termijn betekent dit dat de vennootschapppen bijna drie miljoen euro aan resterende geldleningen moeten terugbetalen en alle klanten moeten aanschrijven dat er een nieuwe bank in aantocht is. Maar mocht de rechter de Rabobank in het gelijk stellen dan kan dat nog lastig worden. Uitspraak op donderdag 2 september.