DUITSLAND

Kunst en vliegwerk

Vandaag de dag is vliegen geen kunst meer, maar vorige eeuw wond het onderwerp de mensen nog op. In het jaar 1903 slagen de gebroeders Wright in de eerste gemotoriseerde vlucht ter wereld en dat heeft een opmerkelijk effect op fotografie en film. Nieuwe perspectieven openen zich, perspectieven van bovenaf, met de mens als een stipje op aarde. De eerste luchtopname, van Nadar, is het begin van dat nieuwe zien. Revolutionair is ook de chronofotografie van Muybridge en Maray. Zij brengen de geheimen van de vogelvlucht in kaart en dankzij hen gaat men in de kunstfotografie experimenteren met snelle opnames die de beweging vasthouden. De tentoonstelling Die Kunst zu fliegen - in Film und Fotografie illustreert de wisselwerking tussen techniek en kunst met poëtische beelden en mathematische details.

T/m 19 sept in het NRW Forum, Ehrenhof 2, Düsseldorf. Di-zo 11-20u, vr tot 24u. Inl 0049-21189266 of www.nrw-forum.de

Schilders in de wolken

Dat de hemel door de kunst moest worden ontdekt klinkt eigenaardig. Tenslotte speelden wolken al in renaissance en barok een belangrijke rol. En toch was het enthousiasme dat de romantici ervoor aan de dag legden een vondst met grote gevolgen. Eeuwenlang hadden kunstenaars de hemel als illustratief extraatje in hun schilderijen opgenomen of als zinnebeeld van hogere machten. Maar aan het begin van de 19de eeuw zag men het zwerk ineens met nieuwe ogen. Aangestoken door de kritische visie van de Verlichting ging men eigen observaties belangrijker vinden dan tradities en zo ontwikkelde uitgerekend het hemelse Rome zich tot centrum van het wolkenschilderen: in plaats van gewoontegetrouw antieke motieven af te beelden richtte men de blik omhoog. De wolk werd de leermeesteres van de vrije stijl. En Constable en Caspar David Friedrich blonken erin uit - in elk geval bij de expositie Wolkenbilder.

T/m 5 sept in het Bucerius Kunst Forum, Rathausmarkt 2, Hamburg. Dag 11-19u, ook op ma. Inl 0049-403609960 of www.buceriuskunstforum.de

Hundertwassers grafische spiralen

Het Slavische Sto betekent honderd. Fritz Stowasser, in 1928 in Wenen geboren, veranderde misschien wel daarom zijn achternaam in Hundertwasser. En zijn voornaam, hoe priesterlijk, werd algauw Friedensreich. Karakteristiek voor hem zijn de duizelingwekkende spiralen. Die duiken in 1950 voor het eerst in zijn oeuvre op en ze houden verband met zijn verschimmelingsmanifest tegen het rationalisme in de architectuur. Opzien baren ook de redevoeringen die hij in zijn blootje afsteekt ten faveure van `het recht op een derde huid'. Hundertwassers acties zijn steeds ludiek en niet altijd goed te volgen. Wie zich erin verdiept ontdekt een zinnige filosofie die een stempel drukt op zijn beeldende kunst en gebouwen. Vier jaar na zijn dood is er in het Beierse Amberg een expositie met het complete grafische werk van de speelse meester, waarbij ook de Hundertwasser-bijbel niet ontbreekt. Lezingen en videopresentaties, culinaire Friedensreich-avonturen en een lange Hundertwasser-nacht completeren het geheel.

T/m 19 sept in het Amberg Congress Center; ma-zo 11-19u, do, vr 11-20u. Info: www.acc-amberg.de of 0049-96214900-0.

En verder

Moritzburg Festival, eigenwijze kamermuziek in een idyllisch dorp bij Dresden, t/m 22 aug: 0049-3518105495; Ferienlager, theater van jonge makers t/m 22 aug dak van het Crowne Plaza Hotel in Keulen: www.koeln.de: Uckermärkischer Musiksommer, glasharmonica's in een glasblazersdorp en tango's in een schapestal, t/m 5 sept omgeving van Angermünde: www.kulturfeste.de; foto's van Robert Mapplethorpe t/m 17 okt Deutsches Guggenheim, Berlijn: 0049 30 20 20930; goud der Thraciërs t/m 28 nov in de Kunst- und Ausstellungshalle, Bonn: 0049 22 89171-0;

Wirklich Wahr@ foto's in een speciale samenhang t/m 26 sept. Ruhrlandmuseum, Goethestr 41, Essen.