Vietnak

Televisie is een raar bedrijf aan het worden, ik schreef het gisteren al. Als je door de krant gevraagd wordt een week lang te kijken, valt dat des te meer op: in de wereld gebeurt van alles, en op tv vrijwel niets.

Ik betrek mijn nieuws uit de krant. Ik lees dat de familieleden van Nederlandse militairen in Irak een actie zijn begonnen, omdat ze vinden dat hun geliefden niet veilig zijn (maar het zijn toch beroepssoldaten?). Dat nieuws levert niet veel reuring op. Zelfs de SP gaat niet verder dan vragen om een nieuwe risicoanalyse van de Nederlandse aanwezigheid in Irak. Ik moest terugdenken aan de sfeer rond de oorlog in Vietnam: ook toen was het algemene gevoel dat de Amerikanen een grote fout gemaakt hadden en dat ze daar weg moesten. Veel mensen vinden nu ook dat de Amerikanen in Irak een grote fout gemaakt hebben en dat ze daar weg moeten. Alleen: in Vietnam was Nederland niet betrokken en in Irak wel. Als je vindt dat de Amerikanen weg moeten uit Irak, vind je ook dat Nederland weg moet. Maar onze premier laat weten dat we blijven. Meneer de president, slaap zacht, klinkt het in mijn hoofd. En er is verrassend weinig maatschappelijke onrust – of moeten er eerst veel meer Nederlandse doden vallen?

Maar goed, ik moet televisie kijken. Wat vooral opvalt is de minachting voor de kijkers. Ik bedoel: minstens 50 procent van wat ik deze week voorbij zie komen is herhaling. Klaarblijkelijk mag de televisie in de zomer geen geld kosten. Zeker omdat iedereen op vakantie is. Maar er wordt wel goudgeld uitgegeven aan EK voetbal, Tour de France en Olympische Spelen. Zijn die kijkers dan niet op vakantie?

En wil iedereen wel zovéél sport? Op tv duurt de sport van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat (en op Radio 1 ook, trouwens). Hoe houdt Mart Smeets het vol, vraag je je af. Gelukkig eet hij wel goed, geloof ik. De man groeit links en rechts uit beeld, alsof uitdijen ook een sport is.

Door al die sport ligt heel Nederland 2 plat. Dat betekent onder meer dat er geen Lingo is. Beseft Hilversum wel dat je daarmee mensen dupeert? Er zijn kijkers die al 14 jaar verslaafd zijn aan dat spelletje. (Niet voor niets verkocht ik vroeger de Lingo-formule aan buitenlandse zenders met de heroïnetactiek. Geef Lingo een kwartaal lang gratis en daarna zijn kijkers verslaafd. De zender moest het wel kopen.)

Opvallend afwijkend is het EO-programma `Zij gelooft, zij niet'. Twee presentatrices (een gelovig, een ongelovig) ontvangen twee gasten (een gelovig, een ongelovig). Deze keer een echtpaar, Trijntje (,,ik laat God niet los'') en Douwe (,,ik stap van mijn leven geen kerk in''). Twee geloven in één huis dat is een groot kruis, bleek maar weer. Geloofkundig kwamen ze niet nader tot elkaar, maar toch kwam het goed tussen Douwe en Trijntje. Helaas bleef onduidelijk waardoor dat precies kwam.

Opvallend vervelend is de neiging tot hergebruiktelevisie. Neem De 25 meest hilarische momenten aller tijden, op SBS6. Een lijstjesprogramma met lollige fragmenten uit de oude doos, en hoofdpersonen die op die gezellige tijd terugkijken. Themaloos, bloedeloos en razend populair. Blijkbaar vinden mensen het leuk om naar een top-10 of top-25 te kijken. We moeten vrezen dat de Reinout Oerlemansen van televisieland nog wel 100 varianten van deze kringlooptelevisie zullen bedenken.

Gelukkig eindigde de avond positief met een heerlijke aflevering van Jiskefet. Ook uit de oude doos. Je hoopt dat Jiskefet dat niveau gauw weer haalt.

Morgen verder.

In samenwerking met Rob Doeve.