Van Basten verrast: Davids captain

Zweden-Nederland staat vanavond in het teken van het nieuwe elan bij Oranje, waar de hand van bondscoach Van Basten al zichtbaar wordt.

Marco van Basten blijft verbazen als bondscoach. Nadat hij al had verrast met de vorming van een technische staf die bestaat uit een vriendenploeg, de aanstelling van een kruidendokter als mental coach en het selecteren van een aantal opmerkelijke debutanten in de selectie, maakte de voormalige ster van Ajax en Milan gisteren bekend dat Edgar Davids de nieuwe aanvoerder wordt van het Nederlands elftal. Het nieuws werd wereldkundig gemaakt bij een informele bijeenkomst in een historische zaal van het statige Grand Hotel in Stockholm.

De 29-jarige middenvelder van Inter verkeert volgens Van Basten in een fase van zijn loopbaan dat hij toe is aan deze uitdaging. ,,Bovendien gaat hij altijd voorop in de strijd.'' Nu waren zijn kwaliteiten als voetballer en z'n wedstrijdmentaliteit altijd boven elke twijfel verheven. Maar was Davids niet een speler die representatieve taken, zoals omgang met de media, nog wel eens schuwde? Of die op een norse, botte wijze afhandelde? In zijn nieuwe functie moet de `pitbull' het elftal naar buiten juist op een waardige wijze vertegenwoordigen.

Het zou een prestatie van formaat zijn als Van Basten van de licht ontvlambare voetballer een voorbeeldige vaandeldrager van Oranje maakt. ,,Hij weet wat deze rol met zich meebrengt'', aldus Van Basten. ,,Hij zal naar eer en geweten invulling geven aan het aanvoerderschap.''

Davids wijst erop dat hij al enkele jaren weer met de media communiceert. Daarvoor zei hij altijd liever zijn voeten in het veld te laten spreken. Davids: ,,Dat is inderdaad nog steeds mijn motto. Ik moet ook zeggen dat ik er even over heb nagedacht toen de technische staf mij dit vroeg. Maar het leek me toch wel een mooie taak. Ik ben van plan dit goed te gaan invullen.''

Onder Rijkaard was Davids al vice-aanvoerder. Van Basten heeft ook aan Ruud van Nistelrooy gedacht, maar de spits van Manchester United is door zijn schorsing van twee kwalificatieduels en een blessure voorlopig nog niet in beeld voor Oranje. De nieuwe bondscoach wilde perse dat een speler en niet een keeper (Edwin van der Sar) de aanvoerdersband gaat dragen. Davids lost Phillip Cocu en Frank de Boer af. Zij waren op het EK de aanvoerders van Oranje. Cocu heeft nog geen afscheid genomen van het Nederlands elftal, maar richt zich voorlopig op zijn werkzaamheden bij PSV.

Ook in de speelwijze van Oranje zullen andere accenten komen te liggen. In feite verschilt de strijdwijze die Van Basten voor ogen heeft op papier niet zo heel van de veldbezetting op het Europees kampioenschap tijdens het bewind van zijn voorganger Dick Advocaat. De opgestapte coach liet Oranje na de openingswedstrijd tegen Duitsland in een 4-3-3-formatie spelen met een controlerende centrale middenvelder. Dit heeft Van Basten ook voor ogen. Alleen de uitvoering moet anders zijn. Oranje zal dominanter dienen te spelen. Er moet van achteren uit meer doorgeschoven worden naar de middenlinie. Hier ligt een belangrijke taak weggelegd voor het hart van de verdediging en de centrale middenvelder die met de punt naar achteren gaat spelen. Van Basten heeft Davids op het oog voor deze taak.

De flanken dienen nadrukkelijker te worden benut. Van Basten, die verder kijkt dan de oefenwedstrijden tegen Zweden en Liechtenstein kijkt en zich richt op het WK-kwalificatieduel met Tsjechië op 8 september, maakt zich geen zorgen over de beschikbaarheid van goede vleugelaanvallers. ,,Daar gaan we uitkomen'', glimlachte hij gisteravond na de training in het Rasunda-stadion van Stockholm. ,,Er zijn genoeg goede buitenspelers in Nederland. Er moet wel heel wat gebeuren wil ik van mijn filosofie afstappen.''

De afgelopen dagen stak hij tijdens gesprekken met spelers veel tijd in de uitleg over zijn strijdwijze. Dat begon met een groepsgesprek in Noordwijk. ,,In een half uur had ik alles verteld. Aan de reacties te merken vonden de spelers het wel interessant.'' Op de trainingen werd de aanpak in oefenvormen uitgetest. Van Basten legde regelmatig de partijtjes stil en doceerde dan voor de groep. De voormalige wereldspits, die gisteren nog geen opstelling bekend wilde maken, is benieuwd hoe het elftal zijn concept kan uitvoeren als er een degelijke tegenstander zoals Zweden in het veld staat. ,,Een aantal internationals speelt immers bij de club anders. We hebben op de trainingen goed geobserveerd hoe de spelers zich manifesteren. Degenen die het beste uitvoering geven aan het concept zullen spelen.''