Super Size Kritiek

De Amerikaanse filmmaker Morgan Spurlock at dertig dagen bij McDonald's. De Nederlandse kritiek op zijn documentaire is aangedikt, schrijft Jeroen Pietersma vanuit de VS.

In de film ligt het er misschien wat dik boven op, maar de kritiek op Super Size Me van filmmaker Morgan Spurlock in Nederlandse media is ook aangedikt. Spurlock at als hoofdrolspeler in zijn eigen film een maandlang alleen maar bij McDonald's – en werd er dik en ziek van – om aan te tonen dat McDonald's mensen dik en ongezond en verslaafd aan fastfood zou maken.

Spurlocks aanpak gaat zelfs het Nederlandse Voedingscentrum te ver, blijkt uit een artikel in Trouw. Eens per week McDonald's zou moeten kunnen. Een journalist van het Algemeen Dagblad draaide Spurlocks experiment om en at met hulp van een diëtiste dertig dagen zo gezond mogelijk bij McDonald's. Hij viel af en bleef gezond. En zei tegen Trouw over Spurlock: ,,Volgens mij belazert hij de kluit.''

Maar de kritiek van de diëtiste van het Voedingscentrum en de journalist van het AD had vast anders geklonken als ze de `American Way of life' wat langer van dichtbij hadden meegemaakt. In de Verenigde Staten is vast niemand die als Spurlock leeft, maar er zijn wel heel veel mensen die heel vaak bij McDonald's eten. Het was Spurlock dan ook vooral te doen om de Amerikaanse manier van leven (vet eten en weinig beweging) ter discussie te stellen. Alleen in Manhattan zijn al 86 filialen van McDonald's. En dan zijn er ook nog Burger King, Taco Bell, Kentucky Fried Chicken, Palace Fried Chicken, Wendy's, Roy Rogers, Pizza Hut, Dunkin' Donuts, Popeye's, White Castle, et cetera, et cetera.

Steeds meer Amerikaanse kinderen nemen de eetgewoonten van hun ouders aan en worden te zwaar. In een doorsnee gehucht in pakweg het midwesten – doorgaans een verzameling huizen rond een cluster benzinestations en fastfoodtenten – zie je gezinnen routinematig in fastfoodtenten dineren.

En Spurlock moet het tijdens iedere rit in de metro van New York om zich heen zien: moeders met kinderwagen die voedsel uit een bruine papieren zak naar binnen schrokken. Fastfood is dagelijkse kost voor peuters, wier zuigfles niet zelden gevuld is met frisdrank. Een onderzoeksbureau vroeg een groot aantal ouders naar de eetgewoontes van hun kinderen. Ongeveer een kwart van de kinderen tot twee jaar eet niet dagelijks groente of fruit.

Later op school gaat het verder bergafwaarts, of in dit geval weegschaalopwaarts. De meeste scholen in de Verenigde Staten sluiten een `deal' (soms gaat het om een miljoenendeal) met snoep- en frisdrankfabrikanten. Deze plaatsen automaten op de school en willen zo een jonge cliëntèle aan zich binden. Het geld dat de school hiervoor krijgt is broodnodig om het onderwijs op peil te houden.

De cijfers voor volwassenen liegen er ook niet om: 127 miljoen Amerikanen zijn te dik, 60 miljoen officieel zwaarlijvig naar medische maatstaven en 9 miljoen Amerikanen zijn `ernstig zwaarlijvig'. Zelfs in het leger heeft ongeveer 50 procent van het personeel overgewicht en jaarlijks worden 5.000 militairen ontslagen wegens zwaarlijvigheid.

Onder de te dikke, slecht etende bevolking leidt overgewicht tot steeds meer gevallen van bijvoorbeeld hoge bloeddruk, suikerziekte en hart- en vaatziekten. Zelfs de chiropodie krijgt extra patiënten: steeds meer Amerikanen krijgen last van hun voeten, omdat de menselijke voet niet is gemaakt om al dat gewicht te dragen. Het overgewicht kost de VS vele miljarden dollars aan gezondheidszorg en jaarlijks zouden er ongeveer 300.000 mensen overlijden aan kwalen die gerelateerd zijn aan overgewicht.

En dan zijn er natuurlijk nog de uitwassen, zoals een vrouw van 272 kilo uit Stuart, Florida, die vorige week chirurgisch van haar sofa gescheiden moest worden. Ze was na jaren samengesmolten met de sofa en overleed aan de chirurgische ingreep, nadat ze op een oplegger met sofa en al naar het ziekenhuis was vervoerd.

De dikke dame is misschien niet eens het toppunt. Het summum van de Amerikaanse manier van eten is misschien wel een detail op een potje pillen die met voedsel moeten worden ingenomen. `Take with food', neem met eten, schrijft nota bene een medicus op een stickertje, met daarbij het icoontje van: een hamburger. Of is het een cheeseburger? Het is in ieder geval een icoontje dat iedere Amerikaan maar wat goed begrijpt.