Australische jeugd imponeert

Er is moed voor nodig, om op het laatste moment in te vallen als solist in een pianoconcert van Rachmaninov. Er is bijzonder veel moed voor nodig om te soleren bij een jeugdorkest, ook al is het van het allerhoogste niveau. Pianiste Cristina Ortiz ging deze dubbele uitdaging gisteren aan bij het Australian Youth Orchestra, dat eigenlijk zou optreden met `wolvenpianiste' Hélène Grimaud, die verstek liet gaan vanwege een bronchitis.

Vine's Celebrare Celeberrime, een vrolijke schoolorkest-achtige ouverture in de trant van Ives, is ervoor gemaakt, maar al in de eerste maten van Rachmaninovs Tweede pianoconcert bleek het jeugdig enthousiasme van de orkestleden wat veel van het goede. Na de beladen openingsakkoorden van de piano zetten de strijkers met overweldigend volume in, en in het hele stuk lukte het dirigent Lawrence Foster niet om ze als homogene groep te laten versmelten met de piano. Juist bij Rachmaninov moet het echter lijken alsof de meester achter het klavier ook de fijnste nuances in het orkest aanzet.

Ortiz bleef wel voortdurend boeien met haar ongebruikelijke interpretatie van Rachmaninov. Een technisch niet volmaakte uitvoering compenseerde zij met frisse vindingrijkheid. Hoewel Rachmaninov vaak uitnodigt tot de meest sentimentele uitbarstingen, is er geen moment sprake van dat Ortiz hierin zou zwelgen. Bij haar geen lang uitgesponnen lyriek; eerder spéélt ze met de noten door onverwachte ritmische en dynamische accenten te leggen. Niet haar spel maar haar gesticulatie verraadt Zuid-Amerikaanse passie, met het driftig stampvoeten in het afsluitende Allegro scherzando als hoogtepunt.

Dit soort jeugdorkesten, waarin de Zomerconcerten dit jaar grossieren, zijn vaak een bonte verzameling zeer getalenteerde individuen, en hier was het niet anders. Sjostakovitsj' Eerste symfonie was daarom een uitstekende programmakeuze, want het is niet alleen het werk van een achttienjarige componist maar ook een aaneenschakeling van schitterende solistische passages. De individuen van het Australian Youth Orchestra kregen dus ruimschoots de kans om te excelleren. De show werd zonder twijfel gestolen door een werkelijk fenomenaal spelende klarinettiste, die ook in haar belangrijke solo in Rachmaninov al imponeerde. Pas in de toegift, de Dood van Tybalt uit Prokofjevs Romeo en Julia, werd het orkest een stomende en kolkende eenheid.

Concert: Australian Youth Orchestra o.l.v. Lawrence Foster m.m.v. Cristina Ortiz, piano. Gehoord: 18/8 Concertgebouw, Amsterdam.