Van elke dief een foto om geloofwaardig te zijn

Voor het eerst zal de rechter zich uitspreken over het ophangen van foto's van dieven in winkels. Gisteren diende een geding namens een dementerende vrouw.

Hij had al een camerasysteem in zijn tabakszaak, maar omdat de diefstal niet afnam, zag hij geen andere mogelijkheid dan foto's van dieven in zijn winkel op te hangen. En warempel, eindelijk leek het er op dat Dennis Voet uit Amsterdam de ontvreemding uit zijn winkel een halt had weten toe te roepen.

Zo hing hij begin augustus een foto op van een bejaarde vrouw die een aantal roddelbladen had meegenomen zonder te betalen. `Deze vrouw heeft hier gestolen', was te lezen onder haar foto. Maar de 79-jarige vrouw die dit overkwam eiste gisteren in een kort geding voor de rechtbank van Amsterdam genoegdoening en een rectificatie. Voet zou haar portretrecht hebben geschonden en haar ten onrechte als een dievegge hebben bestempeld. Volgens advocaat Korver, die namens de familie van de bejaarde vrouw optrad, gaat het om de principiële vraag of een winkelier naar een dergelijk ,,disproportioneel middel'' mag grijpen.

Het is de eerste keer dat de rechter zich zal uitspreken over het ophangen van foto's door winkeliers. De discussie werd begin dit jaar geïnitieerd door de Utrechtse politiechef Vogelzang, die in zijn nieuwjaarsrede het voornemen bekendmaakte foto's van veelplegers te verspreiden in wijken of winkelcentra. Minister Donner (Justitie) antwoordde toen op vragen uit de Tweede Kamer dat de politie identiteitsgegevens van veelplegers aan winkeliers mag verstrekken, maar dat zij deze informatie geheim moeten houden. Maar optreden tegen winkeliers die de geheimhoudingsplicht schenden kan alleen als er aangifte wordt gedaan.

De 79-jarige vrouw betrad op 14 juli de winkel van Voet in de Dapperbuurt in Amsterdam. Op zijn camerasysteem zag de winkelier dat ze drie roddelbladen meenam zonder te betalen. Hij had naar eigen zeggen ,,beet'', hield haar buiten staande en belde de politie nadat de vrouw volgens hem bleef ontkennen iets ontvreemd te hebben. Voet liet de politie de beelden zien en de vrouw werd meegenomen. Daarna hoorde hij niks meer van de politie en de vrouw en hing hij een foto van de vrouw op.

Logisch, andere mogelijkheden waren er niet, hield zijn advocaat de rechter gisteren voor. ,,Er was sprake van camerabewaking, aangifte van diefstal bij de politie was vaak vruchteloos en een winkelverbod leidt tot niets.'' Bovendien had zij zelf impliciet toestemming gegeven voor het ophangen van de foto, meende de advocaat, want het was duidelijk dat er in de winkel van Voet gefilmd werd en er hing al een portret van een andere dief.

De advocaat van de vrouw had echter een andere lezing. De vrouw is dementerend en heeft als gevolg daarvan kleptomane neigingen. Terwijl ze met de roddelbladen in haar hand stond, kwam ze er opeens achter dat haar portemonnee nog in haar fietstas zat. Buiten bood ze Voet, die dacht dat ze er vandoor wilde gaan, aan te betalen.

En ook al had ze dat niet gewild, dan nog had Voet geen foto mogen ophangen van de vrouw, vond de advocaat. ,,In dit land ben je onschuldig totdat de rechter je veroordeeld heeft.'' Volgens hem had Voet gewoon aangifte moeten doen en wachten tot het recht zijn loop kreeg. Als dat te lang zou duren had hij een kort geding aan kunnen spannen. ,,Zoals mijn cliënt nu ook gedaan heeft.''

Maar Voet bezwoer dat hij echt niet over één nacht ijs gaat bij het ophangen van een foto. ,,Daar moet je echt duizend procent zeker van zijn. En het stond onomstotelijk op de band.'' Bovendien was er nog een andere reden om een foto van de vrouw op te hangen. Zijn actie moest wel geloofwaardig blijven. ,,Ik kan niet van de een wel en van de ander geen foto ophangen. Dan denken dieven ook dat het wel meevalt.'' Maar had hij geweten dat het openbaar ministerie de vrouw inmiddels diefstal ten laste heeft gelegd ze moet in december voorkomen dan had hij de foto niet opgehangen.

De advocaat van de vrouw hield echter vol dat Voet het recht in eigen hand heeft genomen en zich ook schuldig heeft gemaakt aan laster en smaad, waarvan ze inmiddels ook aangifte heeft gedaan. Als genoegdoening eist de familie dat Voet opnieuw de foto van de vrouw ophangt met een rectificerende tekst, een soortgelijke advertentie in Het Parool en De Telegraaf plaatst en een boete van 250 euro betaalt. De rechter doet op 26 augustus uitspraak.