`Frankrijk is politiek vernederd'

Alom was er lof voor de nieuwe Europese Commissie. Behalve in Frankrijk.

Zelfs de chauvinistische krant Le Figaro ontkwam er niet aan de Britse zakenkrant The Financial Times te citeren: ,,Frankrijk heeft een minder zware portefeuille gekregen dan Litouwen'' (Begroting). Iedereen in Frankrijk – van links tot extreem rechts – vindt dat het land een gevoelige nederlaag heeft geleden met de benoeming tot eurocommissaris van Transport van de 67-jarige Jacques Barrot, oud-minister van Volksgezondheid, oud-fractievoorzitter in de Assemblée en, vooral, vertrouweling van president Jacques Chirac.

Frankrijk, medeoprichter en traditioneel de belangrijkste motor van de Europese Unie, heeft zelfs ,,een politieke vernedering'' ondergaan. Dat oordeel van Le Figaro is deels een kwestie van politieke kleur: ook het linkse Libération vindt Transport, nota bene losgekoppeld van Energie, ver onder de maat van Frankrijk, maar toch verdiend. Hoe hadden de Fransen op een zwaardere portefeuille kunnen hopen voor een ,,bejaarde lichtgewicht die geen enkele vreemde taal spreekt''? Dit krijg je ervan als je vriendschappen belangrijker vindt dan kwaliteit. Het voorname Le Monde, dat niet om eng-nationale belangen maalt, bekritiseert omstandig het ultraliberale karakter van de Commissie – om uiteindelijk ook de Financial Times te citeren.

Officieel `Parijs', dat wil zeggen minister van Buitenlandse Zaken Michel Barnier – ook nog steeds op Engelse les – zegt vooral dingen niet. Op perscommentaren wordt hoe dan ook `nooit' gereageerd door de minister, en in antwoord op verdere gevoelige vragen wordt verwezen naar het officiële communiqué. Daarin staat, op afgemeten toon, dat Barnier `in het bijzonder' verheugd is over `het gezag en de snelheid' waarmee Commissievoorzitter José Manuel Barroso zijn ploeg heeft samengesteld. Het is ook mooi dat hij heeft rekening gehouden `met de uiteenlopende bekwaamheden van de vrouwen en mannen die daarvan deel uitmaken'. En voor het overige hoopt de minister dat de Commissie vooral werk zal maken van `uitleg over het Europese project'. Geen woord over Barrot.

Dat Frankrijk gehoopt had op de post Mededinging (die naar de Nederlandse Neelie Kroes is gegaan) of anders de Interne Markt (de Ier Charlie McCreevy), blijft een, zij het publiek, geheim.

Eerder dan die te voorkomen, leidt dat geheim tot speculaties over de reden van de afstraffing door Barroso. Uiteraard wordt eraan herinnerd dat Frankrijk, met Duitsland, tegen de benoeming van Barroso zelf was. Algemeen is ook de verzuchting dat geboet wordt voor het aan de laars lappen van Europese afspraken, zoals het Stabiliteitspact en het verbod op steun aan de eigen industrie. Zelfs het verzet tegen de oorlog in Irak (waar Barroso vóór was) wordt genoemd.

In elk geval, stelt Le Figaro, zijn ,,in Europa de eersten de laatsten'' geworden. Daarmee krijgt het `Nieuwe Europa', ,,dat de Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld zo na aan het hart ligt'', gestalte.