Arme jongens

Meisjes die begin jaren '70 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam Nederlands studeerden, werden als eerstejaars bij de hoogleraar Middeleeuwen geroepen voor een persoonlijk onderhoud. Zij waren toch niet van plan af te studeren? Dat zou hun kansen op de huwelijksmarkt ernstig verkleinen!

Als vrouwen al gingen studeren, dan was het niet zelden met de bedoeling een `goede partij' aan de haak te slaan. Een beroepsperspectief, eigen geestelijke ontplooiing en de opbouw van een zelfstandig bestaan golden tot voor enkele decennia als niet behorend tot het specifiek vrouwelijke domein.

De vaderlijke VU-professor redeneerde waarschijnlijk dat mannen nu eenmaal geen belang hebben bij een echtgenote die intellectueel een gelijke is en bovendien in haar eigen onderhoud kan voorzien. Van zo iemand kun je moeilijk verwachten dat ze in ruil voor kost en inwoning je dienstmeid en kinderoppas wil zijn. Huwelijk en gezin waren tot in de tweede helft van de 20-ste eeuw vormen van slavernij.

Maar nu zijn we dertig jaar verder en wat lees ik vorige week in HP/De Tijd? Jongens, word toch ,,kostwinner van een gezin''. Meisjes, krijg zo snel mogelijk kinderen. Het blad, altijd op zoek naar de tijdgeest, publiceerde een lang artikel met een ,,pleidooi voor herstel van het klassieke rolpatroon''. De auteur, een buitenshuis werkende vader van twee zoons en twee dochters, heet Theo Richel. Zijn dochters adviseert hij: ,,Laat je het hoofd niet op hol brengen dat je eerst voorrang moet geven aan studie, carrière en economische zelfstandigheid. De kans is veel te groot dat je dan in het circuit komt van oudere dames die geen man kunnen krijgen, omdat ze als gevolg van hun economische zelfstandigheid een minder betrouwbare partner zijn geworden.''

Nu kan men denken: ach, wie is Theo Richel? En wat is er niet gelachen om de brief die kardinaal Joseph Ratzinger eind juli namens de paus liet uitgaan over de gevaren van het feminisme. ,,De strijd van het moderne feminisme voor macht en gelijkheid van de seksen ondermijnt het traditionele gezin'', waarschuwde het Vaticaan. HP/De Tijd doet daar in de veronderstelling dat reactionaire onzin tegenwoordig goed in de markt ligt nog een schepje bovenop: ,,Naarmate een vrouw economisch zelfstandiger wordt, daalt haar betrokkenheid bij de relatie en groeit haar scheidingsbereidheid. De oproep om vrouwen economisch zelfstandig te maken is een vorm van scheidingspromotie.''

Ja, dank je de koekoek, wat een ontdekking. De oproep om slaven economisch zelfstandig te maken, heeft er indertijd beslist toe geleid dat hun betrokkenheid bij de relatie tot hun meester drastisch afnam. En dat was precies de bedoeling. In talloze brieven en artikelen naar aanleiding van het herderlijk schrijven van kardinaal Ratzinger is het argument dat het feminisme het gezin ondermijnt fel bestreden. Ten onrechte, want waarom zou je dat ontkennen? Ratzinger heeft gelijk: het opblazen van het traditionele gezin was van meet af aan een van de belangrijkste doelstellingen van het feminisme.

Met succes heeft de vrouwenbeweging in de jaren '70 en '80 gestreden voor de beschikbaarheid van anticonceptie en de legalisering van abortus, omdat seksuele onafhankelijkheid een voorwaarde is voor autonomie.

Met niet minder succes is opgekomen voor afschaffing van het kostwinnersbeginsel, het recht op uitkeringen voor gescheiden moeders, deeltijdwerk en gesubsidieerde Blijf-van-mijn-lijfhuizen waar economisch afhankelijke vrouwen bescherming vinden tegen wat ze in die fantastische, traditionele gezinnen te verduren krijgen.

Al deze verworvenheden die de positie van vrouwen ingrijpend hebben verbeterd, waren heus niet bedoeld om `het gezin' te redden en ze waren er ook geenszins op gericht de huwelijkskansen van meisjes te vergroten. Ik beschouw het als een groot voorrecht te leven in een tijd en een cultuur waarin vrouwen zich niet langer door traditie, wet of religie hoeven te laten veroordelen tot huwelijk en gezin en dús in staat zijn gelijkwaardige relaties aan te gaan. Om zich te realiseren hoe bevrijdend deze toestand is, moet men zijn oor te luisteren leggen bij geëmancipeerde vrouwen van islamitische herkomst. Zij behoren tot hun vreugde tot een circuit waar traditionele echtgenoten in spe geen belangstelling voor hebben, vandaar de vraag naar volstrekt afhankelijke, ongeschoolde huisslavinnen uit het Rifgebergte en Anatolië.

Het meest amusant van alle reacties op het vrouwvijandige schrijven van het Vaticaan was de hartenkreet van het socialistische christenmens Harry van Bommel in een ingezonden stuk in deze krant. Hij wil best voor kinderen zorgen en luiers verschonen. Maar die vrouwen ... ,,Het zijn de vrouwen en moeders van nu die ons vaders de gewenste vaderrol nu eens eindelijk moeten gunnen.'' Nu houden de dames, met steun van de overheid, ineens weer te veel aan hun traditionele rol vast, schrijft hij schijnheilig. ,,Ik benijd mijn vrouw die op kosten van de gemeenschap een aantal maanden volledige invulling kan geven aan haar moederfunctie. Met wat kolven en een flesje zouden mijn zoon en ik het ook prima redden.''

Wat let hem? Neem ontslag als Kamerlid, Van Bommel, voor jou tien anderen, zoek een deeltijdbaan en ga voor de helft van je tijd volledige invulling geven aan je vaderschap. Ik ken talloze ouders, al dan niet gescheiden levend, die om beurten voor hun kinderen zorgen tot volle tevredenheid van alle betrokkenen.

Maar dan krijg je weer het gezeur dat, om nog even HP/De Tijd te citeren, het moderne vaderschap `catastrofaal' is voor kinderen, omdat ,,het betekent dat het kind twee moeders krijgt maar een vader moet ontberen''. De vader moet namelijk ,,hoofd van het gezin'' zijn en de moeder moet zorgen, anders krijgen met name jongens later ,,gedrags- en studieproblemen''. Deze opvatting is nu in de mode. Zie ook de recente berichten over de paniek over de ,,feminisering van het onderwijs'' en de hoofdbrekens van de overheid over het tekort aan mannelijke rolmodellen in de kinderopvang.

Arme jongens, slachtoffers van het feminisme, van werkende moeders en vrouwelijke onderwijskrachten. Nee, dan de door seksschandalen geteisterde priesterseminaries en de tot godsdienstwaanzin ophitsende koranscholen, die leiden nog eens jongens op tot mannen zonder gedragsproblemen, nietwaar?

Ik wed dat figuren als kardinaal Ratzinger en de shi'itische leider Muqtada al-Sadr uit van die traditionele gezinnen komen waar HP/De Tijd zo hartstochtelijk naar terugverlangt.