Archief hoopt VOC-stuk terug te krijgen door film

Met het uitkomen van de Amerikaanse actiefilm Ocean's Twelve hoopt het Gemeentearchief van Amsterdam dat de onderhandelingen weer op gang komen over een uit het archief gestolen waardepapier van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Dat zegt de woordvoerder van het gemeentearchief, André Hirs.

De film, met acteurs als George Clooney en Brad Pitt, komt naar verwachting in december uit. In mei zijn opnamen gemaakt in Amsterdam. In de film rekruteert Daniel Ocean de nummer twaalf voor zijn bende topdieven, die onder meer een eeuwenoud VOC-waardepapier uit Amsterdam steelt. In werkelijkheid verdween het onderhavige stuk, nadat het was afgebeeld in een boek uit 1979, uit het dossier van de zogeheten Weeskamer. In de jaren negentig kwam het Gemeentearchief erachter dat een medewerker jarenlang allerlei zaken uit het archief had gestolen. Een van de objecten was het VOC-papier uit 1602.

,,Het stuk dook later weer op'', zegt Hirs. ,,Het zou te goeder trouw zijn gekocht.'' Daarom is het hele verhaal op de website van het archief gezet, ,,zodat nu niemand meer kan zeggen `ik wist niet dat het gestolen was'.''

Het Gemeentearchief wil het VOC-papier uit de boedelpapieren van Hendrick Janszoon Cock, terughebben, zegt Hirs. Via een tussenpersoon is de afgelopen jaren onderhandeld met de eigenaar. Er wordt volgens Hirs voor het VOC-stuk een paar miljoen gevraagd. Volgens het archief is het papier ongeveer 50.000 euro waard.

,,We willen het graag hebben, maar niet voor iedere prijs. Het stuk voegt historisch gesproken weinig toe. In het archief is verder alles te zien rond de afhandeling van dit stuk.''

Toen Hendrick Cock in 1606 anderhalf jaar oud was, zo staat te lezen op de website van het Gemeentearchief, en zijn moeder hertrouwde, werd de regeling over zijn erfdeel uit zijn vaders vermogen ingeschreven bij de Weeskamer. Vanaf 1602 kon iedereen zich laten inschrijven als aandeelhouder van de VOC. Nadat een bedrag was gestort, kreeg de inschrijver daarvan een bewijs, een `recepisse'. Al snel ontstond een levendige handel in de recepissen. Daarom worden deze beschouwd als de eerste gedrukte aandelen.