Al 90.000 Duitsers maandags op straat

De protesten tegen de nieuwe Duitse werkloosheidswet nemen in aantal en omvang nog steeds toe. Gisteravond gingen voor de vierde achtereenvolgende maandag enkele tienduizenden mensen de straat op. Waren er vorige week ongeveer 40.000 mensen op de been, volgens sommige bronnen waren het er gisteren 90.000.

Het zwaartepunt van het protest ligt nog steeds in de door hoge werkloosheid geteisterde oostelijke deelstaten. In het westen van het land gaven in totaal slechts enkele duizenden mensen gehoor aan de oproep hun stem te verheffen. De demonstraties vinden plaats op maandagavond, een verwijzing naar de Montagsdemo's die in 1989 het DDR-regime aan het wankelen brachten.

Op 1 januari worden in Duitsland nieuwe regels voor de uitkeringen aan langdurig werklozen van kracht. De omstreden wet, aangeduid als Hartz IV, voorziet in lagere uitkeringen en meer plichten voor werkzoekenden. Tevens wordt de begeleiding en scholing van langdurig werklozen verbeterd. De wet is vernoemd naar regeringsadviseur Peter Hartz, lid van de raad van bestuur van Volkswagen, en is het meest ingrijpende onderdeel van de strategie waarmee bondskanselier Schröder de Duitse verzorgingsstaat hoopt te hervormen.

De wet is tot stand gekomen met steun van alle grote politieke partijen en de partijleiders staan nog steeds achter het compromis. Maar ook is uit alle partijen kritiek te horen. Vooral de ministers-presidenten van de Oost-Duitse deelstaten Brandenburg en Saksen zitten in een moeilijke positie. Zij hebben de in hun regio gehate wet ondersteund en moeten tijdens verkiezingen op 19 september hun ambt verdedigen. In beide deelstaten gooit de ex-communistische PDS in opiniepeilingen hoge ogen. In Brandenburg zou ze wel eens de grootste partij kunnen worden. Ook de extreem-rechtse NPD profiteert van de onvrede met de nieuwe wetgeving. In Saksen zouden de neofascisten goed zijn voor ruim 10 procent van de stemmen.

Bondskanselier Schröder zei dit weekeinde te walgen van het feit dat leden van de CDU en CSU bereid waren samen met de PDS stemming te maken tegen de omstreden wet. Hij noemde de alliantie een ,,nieuw Volksfront'' en een ,,pervers verbond''. Een CSU-politicus zei daarop koeltjes dat Schröder elke kritiek nu al als majesteitsschennis opvat. Vertegenwoordigers van de Duitse werkgevers hebben politici opgeroepen om niet voor de demonstranten door de knieën te gaan.