Praag: benoeming wekt woede

Tsjechische intellectuelen willen morgen in Praag demonstreren tegen de benoeming van een vroegere communistische politieman tot directeur van het kabinet van de nieuwe Tsjechische premier, Stanislav Gross.

Pavel Pribyl, 41, was volgens zijn critici commandant van een politie-eenheid die in januari 1989 met geweld een eind maakte aan een reeks demonstraties tegen het communistische bewind van het toenmalige Tsjechoslowakije. ,,Communisme was de gummiknuppel. Meneer Pribyl, treed af!'', zo werd vandaag geëist in een petitie van rond honderd kunstenaars, journalisten en politici die het protest van morgen organiseren.

De benoeming van Pribyl op zijn hoge post is volgens de ondertekenaars van de petitie ,,een cadeau zonder scrupules van de regering aan het volk, ter gelegenheid van de vijftiende verjaardag van de val van het communisme in november en december 1989''. Onder de ondertekenaars bevinden zich mensen als Jachym Topol, wiens boeken in een aantal Europese talen zijn vertaald, en de zanger Vladimír Merta.

Op 15 januari 1989 werden de toneelschrijver en dissident Václav Havel – later de eerste president van Tsjechoslowakije na de val van het communisme – en een aantal van zijn vrienden gearresteerd op het Praagse Wenceslas-plein. Dat gebeurde toen ze bloemen wilden leggen op de plek waar twintig jaar eerder de student Jan Palach zich in brand had gestoken uit protest tegen de Sovjet-invasie van augustus 1968. Daarna kwam het tot demonstraties die door de politie werden uiteengejaagd; tientallen mensen werden gewond en vijfhonderd werden er gearresteerd.

In Praag is vorige week Karel Hoffman, tijdens de Praagse Lente lid van het politburo en media-chef van het regime, de gevangenis ingegaan om de straf van vier jaar uit te zitten waartoe hij wegens zijn rol in augustus 1968 is veroordeeld. Hoffman maakte toen een eind aan de uitzendingen van radio en televisie om te voorkomen dat protesten van het legitieme bewind tegen de invasie de buitenwereld konden bereiken.