Politiek denkt niet aan verlaten Irak

De dood van een tweede Nederlandse militair in Zuid-Irak, afgelopen zaterdag, is voor het kabinet en de meerderheid in de Tweede Kamer geen reden het Nederlandse contingent in Al-Muthanna terug te trekken.

,,Voor terreur willen en zullen wij niet wijken'', aldus premier Balkenende gisteren in een verklaring. Minister Kamp (Defensie) waarschuwde dat de situatie in het gebied, waar de Nederlanders opereren, ,,gevaarlijker dan ooit'' is. Het toegenomen risico hangt volgens hem samen met de hevige strijd van de afgelopen dagen in de naburige stad Najaf. In die voor shi'ieten heilige stad vechten volgelingen van de radicale shi'itische geestelijke Muqtada al-Sadr met Amerikaanse en Iraakse regeringstroepen.

Zaterdagavond rond 22.15 uur kwam het in de buurt van het kamp van een Nederlands detachement bij de plaats Ar-Rumaytah tot een hevige schietpartij. Een patrouille van twee ongepantserde voertuigen kwam daarbij onder vuur, aldus een woordvoerder van het ministerie van Defensie. De Nederlandse militairen werden bestookt met wapens van klein kaliber en wellicht ook met een mitrailleur. Daarbij kwam een 29-jarige wachtmeester van de Koninklijke Marechaussee om en raakte een collega van hem gewond.

De beschoten militairen riepen om hulp, waarna de Nederlandse zogeheten Quick Reaction Force uit het kamp bij Ar-Rumaythah uitrukte. Opnieuw volgde een heftige schotenwisseling, waarbij aan Nederlandse kant vier gewonden vielen. Intussen was ook een beroep gedaan op de Nederlandse Apache-gevechtshelikopters, die ten oosten van As-Samawah zijn gestationeerd. Die wisten de rust vervolgens te herstellen.

De vijf gewonde militairen werden met een Amerikaanse helikopter overgebracht naar een veldhospitaal in As-Samawah, waar het Nederlandse hoofdkwartier is gevestigd. De gewonden zijn inmiddels buiten levensgevaar. Ook twee Irakezen werden bij schietpartij gedood. Het staat nog niet vast of het bij de aanval om aanhangers van Muqtada al-Sadr ging.

De exacte toedracht van de gebeurtenissen wordt nog nader onderzocht door de Marechaussee en de lokale Iraakse politie. Het staat echter al vast dat het het ernstigste incident is van de hele Nederlandse missie tot nu toe.

De 29-jarige wachtmeester, afkomstig uit Zoelmond bij Culemborg, is de tweede militair die is gesneuveld sinds het begin van de Nederlandse missie in Zuid-Irak vorige zomer. Op verzoek van de familie heeft het ministerie van Defensie zijn identiteit niet prijsgegeven. In mei van dit jaar kwam sergeant Dave Steensma om bij een granaataanslag in As-Samawah.

Minister Kamp verklaarde gisteren dat er vooralsnog geen wijzigingen zullen worden aangebracht in de wijze waarop de Nederlanders in Al-Muthanna opereren.

INTERIMPARLEMENT: pagina 5

HOOFDARTIKEL: pagina 7

Minister Kamp verkeert nog in afwachting van een rapportage over het incident en de gevolgen daarvan van de bataljonscommandant in As Samawah, luitenant-kolonel Kees Matthijssen. Die wordt een dezer dagen verwacht. Afhankelijk daarvan zal in overleg met Matthijssen worden besloten of er aanpassingen in de bewapening en het optreden nodig zijn.

Premier Balkenende toonde zich gisteren geschokt over de dood van de wachtmeester en sprak zijn medeleven uit met diens familie. ,,Dit werk is, zoals ook nu weer blijkt, zeker niet zonder risico`s'', aldus de premier. Hij stelde echter dat ,,de overgrote meerderheid van de Irakezen'' de activiteiten van de Nederlanders zeer op prijs stelt.

De reacties van de Tweede Kamer-fracties ademden in meerderheid dezelfde geest als die van het kabinet. Ook de PvdA-fractie, die zich in juni pas na lang aarzelen akkoord verklaarde met de verlenging van de Nederlandse presentie in Zuid-Irak, wil daar wegens dit voorval niet aan tornen. De Nederlandse militairen blijven in beginsel tot maart volgend jaar in Irak.

VVD-woordvoerder Wilders herhaalde dat het beter is langer te blijven, omdat het zijns inziens onwaarschijnlijk is dat de Iraakse autoriteiten na maart al op eigen benen kunnen staan. Zijn PvdA-collega Koenders noemde het standpunt van de VVD'er gisteren ,,roekeloos''. GroenLinks en de SP, die in juni al tegen verlenging van de missie stemden, huldigen nog steeds het standpunt dat de Nederlanders het best zo snel mogelijk kunnen vertrekken uit Irak.

De militaire vakbond AFMP wil een grondig onderzoek naar de toedracht van het incident van zaterdag. De christelijke bond ACOM suggereerde dat Nederlandse patrouilles te licht bewapend zouden zijn, gezien de gevaren ter plaatse.