Polen rouwt om de `prins der dichters'

In Polen is met grote verslagenheid gereageerd op de dood, afgelopen zaterdag, van dichter, schrijver en Nobelprijswinnaar Czeslaw Milosz. In Kraków, waar Milosz woonde en waarschijnlijk wordt begraven, zal een straat naar hem worden vernoemd.

,,Dit is een groot verlies voor de Poolse cultuur, waarvan het herstel naar ik vrees moeilijk zal zijn'', aldus schrijver Stanislaw Lem vanochtend in dagblad Gazeta Wyborcza. Volgens Lem, auteur van de klassieker Solaris, kon niemand zo goed in het bewogen verleden van Polen duiken als Milosz.

Milosz beschreef dat verleden niet alleen, ,,hij was er deelnemer aan'', aldus filmmaker Andrzej Wajda. ,,Ik denk dat Milosz in de interessantste tijden leefde die er recentelijk zijn geweest.''

De in Vilnius geboren Milosz was in het naoorlogse Polen lange tijd niet welkom, maar keerde er in 1989 terug. ,,We zijn trots – prins der dichters – dat je de laatste jaren van je leven voor Kraków koos'', aldus de burgemeester van de stad, Jacek Majchrowski, op de gemeentelijke website. ,,We hopen dat je hier een deel van je verloren grote koninkrijk hebt teruggevonden'', schrijft Majchrowski, met een knipoog naar de Pools-Litouwse statenbond uit de zestiende eeuw.

De Litouwse dichter Pranas Morkus verklaarde tegenover het Poolse persbureau PAP dat de dood van Milosz een groot verlies is voor Vilnius. Maar Milosz ,,keert terug naar ons in een andere dimensie. Zijn grootheid zal voelbaar zijn, des te meer naarmate de tijd voortschrijdt.''

Dichteres Wislawa Szymborska, die net als Milosz de Nobelprijs won, wilde in Gazeta Wyborcza niet veel zeggen over de dood van de schrijver. ,,Op de dag van de veertiende augustus heeft Czeslaw Milosz zich, na een lang en vruchtbaar leven, gevoegd bij onze grootste dichters, in wiens midden hij zich al verzekerd wist van een plaats. Wat anders kan ik op dit moment zeggen. Ik kan slechts de eerste zin herhalen.''

Dichter Adam Zagajewski, van wie in het Nederlands de bundel Wat zingt is wat zwijgt is verschenen, noemt Milosz ,,de grote kroongetuige van de twintigste eeuw''. ,,Hij was als vijf schrijvers in één persoon.'' ,,Hij was een legende van een paar generaties, ook de mijne'', aldus Adam Michnik, schrijver, oud-dissident en hoofdredacteur van Gazeta Wyborcza. ,,Zijn gedichten waren als verboden vruchten, met een buitengewone smaak, omdat ze moeilijk te krijgen waren.''