Afhandeling van bouwplanschade moet kosteloos

Gemeentebesturen mogen geen kosten in rekening brengen voor de afhandeling van verzoeken om schade door bouwplannen te vergoeden. Dat heeft de Hoge Raad bepaald.

Volgens het hoogste rechtscollege is de behandeling van planschade een zaak van ruimtelijke ordening en moet de gemeente de kosten voor haar rekening nemen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt het ,,geen goede zaak dat de belastingbetalers nu opdraaien voor de kosten van planschade''. Volgens de VNG is het aantal procedures in de afgelopen jaren fors gestegen en worden steeds vaker verzoeken afgewezen. ,,In de regel bedragen de kosten minstens 1.500 euro'' stelt de VNG.

Wie door nieuwe bouwplannen de waarde van zijn huis ziet dalen, bijvoorbeeld door het verdwijnen van een mooi uitzicht, kan daarvoor een vergoeding krijgen. Maar voor het aanspannen van een zogenoemde planschadeprocedure moeten in veel gemeenten honderden euro's aan leges (belastingheffing) betaald worden. De Vereniging Eigen Huis, die hierover al langer strijd voert met VNG, schat dat tussen 30 en 50 procent van de gemeentebesturen kosten in rekening brengt voor de behandeling van dergelijke verzoeken. Dit gebeurt sinds 2000 om het aantal onrechtmatige verzoeken terug te brengen. Als het bezwaar terecht blijkt, worden de leges terugbetaald.

De VNG heeft het probleem al eerder onder de aandacht gebracht van de Tweede Kamer. Daar ligt nu een wetsvoorstel dat gemeentebesturen de mogelijkheid biedt om per verzoek 300 euro aan griffierechten te innen. Ook dat vindt de Vereniging Eigen Huis volkomen onterecht: ,,Het gaat hierbij alleen maar om het veilig stellen van inkomsten. Dit onderwerp moet je niet even met een spoedwetje regelen, het moet deel worden van de discussie over de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening. Gemeenten kunnen hoge kosten voorkomen door hun plannen vooraf te bespreken met de inwoners en niet alleen met de projectonwikkelaar'', aldus een woordvoerder van Eigen Huis. De vereniging wijst er op dat leges gekoppeld moeten zijn aan dienstverlening en daar is volgens de woordvoerder in deze gevallen geen sprake van.

Tot mei vorig jaar spraken veel gemeenten met projectontwikkelaars af dat die voor de planschadekosten zouden opdraaien. De Hoge Raad heeft dat echter al eerder verboden en bepaalde dat de gemeenten zelf voor de kosten verantwoordelijk zijn. Om de kosten niet te hoeven omslaan over alle belastingbetalers binnen de gemeente, besloten veel gemeentebesturen die op de aanvrager zelf te verhalen.