Het kan niet altijd kleiner

Een groot aantal lezers heeft de afgelopen zes weken gereageerd op de zomerbijlage Zaterdag &cetera. De redactie kreeg ruim duizend e-mails, zo'n 150 brieven en enkele tientallen telefoontjes. Opvallend is de positieve teneur van de reacties. Een minderheid reageert afwijzend.

De voordelen van het afwijkende formaat zijn evident: de bijlage ligt makkelijker in de hand, de lezer hoeft niet meer te `vechten' met pagina's, de bijlage bezorgt geen ,,lamme armen'' meer. De nietjes (door velen genoemd) maken de bijlage makkelijker bij elkaar te houden, hij ,,gaat langer mee''. De pagina's zijn op het oog minder massief en toegankelijker; de beleving van de `leeslast' is lichter, ook al kan er evenveel tekst en beeld op twee pagina's tabloid als op één pagina broadsheet.

Maar er kleven ook nadelen aan de weekendbijlage zoals deze tot en met deze zaterdag verscheen. Een katern waarin drie verschillende bijlagen zijn samengevoegd, valt niet uit te delen onder huisgenoten, terwijl dat toch een van de charmes is van een weekendkrant: variatie in katernen en vooral in soorten katernen. Zoals een lezer het stelt: u wilt toch niet terug naar vader die het vlees snijdt en als eerste de krant mag lezen. Ook redactioneel hechten wij aan zelfstandige bijlagen. Een Wetenschapsbijlage met eigen gezicht en eigen plek in de krant, bijvoorbeeld, geven we niet graag zomaar op – en dat geldt ook voor Opinie & Debat, het Zaterdags Bijvoegsel, en Leven &cetera.

Dit probleem zou simpel te verhelpen zijn: vier aparte bijlagen bij de zaterdagkrant elk op tabloidformaat. Dat heeft het voordeel van zowel het handzame formaat als het behoud van het karakter van de bijlagen die apart uitgedeeld kunnen worden. Maar er zijn praktische bezwaren: de drukpersen en het distributieapparaat kunnen dit (nog) niet aan. De vier bijlagen zouden elk apart gedrukt en daarna met de hand in de krant `ingestoken' moeten worden, wat een tijdrovende en dure exercitie zou zijn met veel kans op fouten. Een ander probleem vormen lopende afspraken met adverteerders, die hun campagnes vaak al maanden tevoren hebben gepland. Veel adverteerders hechten aan één formaat (het grote) voor hun advertenties in diverse kranten.

Onder de enthousiaste lezers zijn er ook die vragen voortaan de hele krant op tabloidformaat te laten verschijnen, op elke dag, dus ook de nieuwskaternen. De hoofdredactie is er nog niet van overtuigd dat dat een goed idee is. De hiërarchie van de nieuwsberichten en achtergrondstukken is lastiger aan te brengen op kleinere pagina's. En ook aan beeld gaat in een kleinere krant veel verloren. Zoals een lezer schrijft: ,,Je moet je oog over de pagina kunnen laten dwalen en de brokjes er stuk voor stuk uitpikken.''

De lezers die de afgelopen weken reageerden, hebben een duidelijk signaal gegeven: bijlagen op kleiner formaat zijn gewenst. Mede daarom vindt ook de redactie het experiment van de zomerbijlage geslaagd. We gaan onderzoeken hoe we de praktische bezwaren kunnen overwinnen, om te zien of een of meer weekendbijlagen in de toekomst op tabloidformaat zouden kunnen verschijnen.

Tot slot zijn er lezers die vragen of de weekendkrant in omvang even compact kan blijven als in de afgelopen zes weken. Zij verzoeken om ,,minder leesvoer''. Die lezers moeten wij teleurstellen. De redactie wil juist in het weekend de lezer trakteren op een gevarieerde, rijke krant, van voldoende omvang en mét een katern Opinie & Debat. Vanaf volgende week verschijnen op zaterdag de vier vertrouwde bijlagen in hun normale omvang – vooralsnog op broadsheet-formaat.