`Het is slikken of stikken'

De Nederlandse kunstenaar Micha Klein ontwierp computeranimaties voor de Hollywood-film Around the World in 80 Days. ,,Ik gaf ze mijn visie voluit, zonder aarzeling. Dat is de enige methode.''

Uitvinder Phileas Fogg heeft een droom: hij wil vliegen. Hoe stelt hij zich de wereld vanuit de lucht voor, anno 1873? Hij stijgt op uit zijn mistige thuisstad Londen en zweeft, met een bochtje rond de Eiffeltoren, over het spoor van de Oriënt Express naar het oosten. Via een glitterende Taj Mahal komt hij bij besneeuwde Himalaya-bergen, bij de Chinese Muur, bij de lichtjes in de baai van San Francisco. Hij doorkruist woestijn en oceaan, om tenslotte weer bij de Big Ben te eindigen. Op zijn weg komt hij wattige wolken tegen, sterren en planeten, en een enkele kip.

,,Het was een leerproces'', zegt videokunstenaar Micha Klein (1964) over zijn bijdrage aan de film Around the World in 80 Days van regisseur Frank Coraci. Geveld door een gebroken enkel en moe van de heisa rond de Nederlandse première van de film, afgelopen dinsdag, vertelt Klein in zijn ruime woon-/werksouterrain aan de gracht over zijn Hollywood-avontuur. Zijn vriendin en producente Afke Reijenga, die ook veel op Kleins `computer-schilderijen' voorkomt, vult af en toe zijn zinnen aan.

Regisseur Frank Coraci leerden ze kennen in Miami in 2001, toen Klein daar als veejay optrad. Coraci was een vriend van een vriend. Klein: ,,Hij was weg van mijn werk, en riep dat hij me zou bellen als hij ooit computeranimaties nodig zou hebben. Hij had toen al twee films met Adam Sandler gemaakt, maar die kende ik niet. Ik vond het een aardige jongen. Van die belofte stelde ik me niet zoveel voor.''

Toen begin dit jaar de telefoon ging, bleek Coraci betrokken te zijn bij een miljoenenproductie. Zijn belofte stond nog: of Klein de animaties wilde ontwerpen die de etappes van Foggs wereldreis aan elkaar moesten verbinden. In een studio in Berlijn, waar de preproductie inmiddels was begonnen, maakte Klein kennis met het team achter de film. ,,Daar drong de schaal van de hele operatie pas echt tot me door'', zegt hij. ,,Gigantisch. Er waren al hele groepen mensen aan het werk. Er werd gebouwd aan Fogg's vliegmachine.''

Op basis van eerder werk werd Klein goed genoeg bevonden om een test te doen. Hij leverde een aantal stills met zijn visie op de film in, versloeg een Engelse concurrent en doorstond een reeks intimiderende telefoontjes en een ogenschijnlijk terloops bezoek aan zijn studio van `de Amerikanen'. Klein: ,,Het was duidelijk dat ze niet op iemand uit Amsterdam zaten te wachten. Ze stelden steeds in razend tempo allemaal technische vragen, tatatata, heel streng en officieel. Kunnen jullie dit wel? En dat? Terwijl het maar om één ding gaat: of je beelden goed genoeg zijn. Die moeilijke termen zijn bijzaak.'' Daarna bleef het maanden stil. Klein schoot in het Spaanse Malaga zijn tweede commercial voor Coca Cola, met een van genot hallucinerende jongen aan de rand van een zwembad, en deed zo zijn eerste ervaring op met het bewerken van film- in plaats van videobeelden.

In oktober 2004 mocht hij in Los Angeles een uitgebreider set met beelden komen presenteren aan een tafel vol hoge heren, onder wie de directeur van Walden Media, de in family entertainment gespecialiseerde studio die de film financierde. Klein: ,,Ik gaf ze mijn visie voluit, zonder aarzeling. Dat is de enige methode. Ik zei dat het een droomwereld moest worden, met sterren en een beetje bewegende gebouwen, in niet al te harde kleuren. Een beetje trippy, dus. Maar dat zei ik er niet bij.''

De Amerikanen waren om. Klein tekende zijn contract pas thuis in Amsterdam, met hulp van advocaten, en voltooide in de gewenste vier maanden negen computeranimaties. Hij breidde zijn team tot zeven man uit, en overzag via de computer ook het werk van het Londense bedrijf dat de afwerking van de beelden verzorgde. Klein: ,,Dat was wegens een ingewikkelde belastingtechnische constructie om in veel landen tegelijk te kunnen werken. Voor Hollywood-films wordt tegenwoordig overal naar geld gezocht.'' Coraci, die druk was met de montage, liet hem alle vrijheid.

Op de eindcredits van Around the World in 80 Days staat Klein nu vermeld als `Designer of Titles and Animated Sequences', maar zijn aandeel is groter dan die titel of de ,,nog geen procent'' van het totale budget van 120 miljoen dollar die hij betaald kreeg doen vermoeden. Voor hem is de hoofdzaak dat de studio enthousiast was en dat het gros van de animaties behouden bleef, zelfs na de `Disneyfication' waaraan distributeur Disney de film in het laatste stadium onderwierp. Klein: ,,Alle stoute grapjes werden er zonder pardon uitgehaald. Ik zag hoe frustrerend dat voor Frank Coraci was. Van ons sneuvelde alleen de bewegende kip uit de beginscène, de moeilijkste animatie om te maken. Die kip staat symbool voor Foggs eigen lafheid, waar hij tegen vecht. Later in de film komt hij nog terug. Maar een test audience begreep niet wat dat beest daar nou deed. Daar heb je dan niets over te zeggen. Het is slikken of stikken.''

Toch heeft Klein de smaak van Hollywood nu te pakken. Er liggen al twee nieuwe scripts klaar, waarvoor hij misschien als `art director' kan optreden. Een ervan is een sciencefiction-film van diezelfde Frank Coraci, met de werktitel H.U.M.A.N. En `fabulous Afke and Micha' waren in elk geval een hit op de première in L.A.

De film draait in 50 bioscopen.