Groots en marginaal theater in Edinburgh

Een goochelaar die zijn mondorgel inslikt, een homo dating show, en een twaalfurig Spaans epos; morgen begint in Schotland het Edinburgh International Festival. Naast het uitgebreide programma klassieke muziek – zestig concerten en opera's – zijn er tweeëntwintig dans- en theatervoorstellingen te zien, waaronder Andromak van de Vlaamse regisseur Luc Perceval en Lucia Melts (Lucia smelt) van de Nederlandse schrijver Oscar van den Boogaard. Het Nederlandse choregrafenduo Emio Greco en Pieter C. Scholten ensceneert voor het eerst een opera: Orfeo ed Euridice. Het meest opzienbarende toneelstuk van het festival is het 15de-eeuwse Le Soulier de Satin van Paul Claudel, dat twaalf uur duurt. Heiner Goebbels brengt Eraritjaritjaka (Aborigineels voor `sombere nostalgie') en Peter Zadek komt met Peer Gynt.

Het hoofdfestival levert de prestige, maar de sfeer in de stad wordt bepaald door het veel omvangrijker zijfestival, de Fringe, dat vorige week begon. De Fringe brengt 1.700 zeer uiteenlopende voorstellingen en verwacht één miljoen bezoekers. Als gebruikelijk zijn er veel Britten die klagen over het vermeend zinkende peil van de Fringe. In Sex Addict bijvoorbeeld bepaalt het publiek met wie dramaschrijver Tim Fountain die avond naar bed gaat. De kandidaten zijn geselecteerd via een dating website. Voorts vinden er voorstellingen plaats in een Indiaas restaurant, in een lift en in een Audi A8 (drie toeschouwers per voorstelling). Aanvankelijk zou dit een een Maserati zijn maar de importeur trok op het laatste moment de sportauto terug. De toneelversie van One Flew over the Cuckoo's Nest had te kampen met een weggelopen regisseur en een zieke hoofdrolspeler: Christian Slater (True Romance) had de waterpokken.

Naast het grote festival en de Fringe zijn er deze maand nog vijf andere festivals in Edinburgh, voor jazz, literatuur, film, televisie, en een `Military Tattoo'. Volgend jaar komt er waarschijnlijk nog een zevende festival bij, want plaatselijke museumdirecteuren hebben in de pers geklaagd over het gebrek aan aandacht voor de beeldende kunst. Directeur sir Brian McMaster zou alleen geïnteresseerd zijn in klassieke muziek en dans. De museumdirecteuren willen nu zelf een festival beginnen.

Liefhebbers van de schilderkunst kunnen dit jaar alvast terecht op de prestigieuze tentoonstelling over Titiaan en zijn Venetiaanse tijdgenoten.