`Boot voor abortus bij de kust'

Met de huidige vergunning komt de abortusboot van Stichting Women on waves, bedoeld om vrouwen te behandelen voor de kust van landen waar abortus illegaal is, niet verder dan IJmuiden. Gisteren behandelde de Amsterdamse bestuursrechter het verzoek van Women on waves om een verruiming van de vergunning af te dwingen bij het ministerie van Volksgezondheid. Op een Nederlands schip buiten de twaalfmijlszone is de Nederlandse wet van kracht.

Iedere Nederlandse abortuskliniek moet een contract hebben met een ziekenhuis in de omgeving, voor het geval dat aanvullende specialistische zorg nodig is. De discussie voor de Amsterdamse bestuursrechter ging over de invulling van het begrip `in de omgeving'. In juni oordeelde de Amsterdamse rechtbank dat Women on waves voldoet aan alle medische eisen die de Wet afbreking zwangerschappen (Waz) stelt. Daarop besloot staatssecretaris Ross (Volksgezondheid) de eisen nader in te vullen. Women on waves mag alleen werken binnen een straal van 25 kilometer van het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis.

De aanwezigheid van Women on waves voor de kusten van Ierland en Polen leidde de afgelopen jaren tot veel protesten van tegenstanders van abortus. De bestuursrechter vroeg landsadvocaat A.C. De Die in hoeverre de staatssecretaris bang is om in diplomatieke problemen met andere lidstaten van de Europese Unie te komen. ,,Ik zou de werkelijkheid ontkennen als ik zou ontkennen dat politieke motieven een rol spelen.'' Maar het betoog is niet in de eerste plaats ingegeven door politieke redenen, zei De Die gisteren.

De landsadvocaat betoogde dat de 25-kilometerbegrenzing geen aanvullende voorwaarde is, maar een invulling van de eisen die de wet stelt. Voor vaststelling van de limiet nam de staatssecretaris het gemiddelde van de afstand van de overige zeventien abortusklinieken in Nederland tot het ziekenhuis waarmee zij een contract hebben.

Maar Women on waves, bij monde van advocaat E. Swaab, vindt dat zij zelfs meer zorg biedt dan de andere klinieken en dat sinds de Waz in 1981 werd ingevoerd, er veel verbeterd is aan echoscopische en communicatietechnologie. Via telefoon, radio en satelliet staat de bemanning op het schip in verbinding met het Slotervaartziekenhuis, er is altijd een gynaecoloog aan boord en vrouwen met verhoogde risico's op complicaties worden niet behandeld. Bovendien blijft het schip na de laatste abortus nog een paar dagen in de buurt voor nazorg.

Volgens landsadvocaat De Die kan alle apparatuur nooit een medisch laboratorium, andere onderzoeksmethoden en de complete specialistische staf van een ziekenhuis vervangen. Binnen enkele weken installeert Women on waves de mobiele behandelkamer weer op een schip om uit te varen, ongeacht de uitspraak.