48 uur in Aleppo

Je kunt voor een korte vakantie natuurlijk naar Barcelona, maar Aleppo, de oude handelshoofdstad in Syrië, is ook vriendelijk en dichtbij, vindt Anthon Keuchenius.

WAAROM NU GAAN?

De beste tijd om naar Aleppo te gaan is voor- en najaar. De winter kan koud zijn, en de zomer is wat heet. In Aleppo kun je dan wel zien hoe meisjes in naveltruitjes en gesluierde dames door elkaar lopen, zonder dat omstanders de wenkbrauwen optrekken. Of het nu van oudsher is of de glorieuze toekomst, feit is dat een leger aan religies en sekten hier zichzelf kan zijn. Je mag er natuurlijk geen politieke zaak van maken – dat zou leiden tot gevangenisstraf – maar in de persoonlijke sfeer zijn de vrijheden voelbaar. Vooral de jonge Syriërs – Aleppo is een studentenstad – zeggen meer naar de persoon dan naar herkomst te kijken. En dat is even wennen, maar geen schijn. En mooi om te zien.

WAT TE ZIEN?

Aleppo zit vol oude bezienswaardigheden. Abraham schijnt er zijn schapen nog gemolken te hebben, zegt de legende, maar Halab – zoals Aleppo eigenlijk heet – dankt zijn faam vooral aan de handel, als kruispunt van vele handelsroutes. Begin met een bezoekje aan de citadel, de vesting aan de rand van de oude stad. Vanaf de hoge muren heb je een goed uitzicht over de uitgestrekte stad. Breng vervolgens een bezoek aan het museum om de geschiedenis op te halen. Leg de lat daarbij niet te hoog, er is hier te veel gebeurd. Let op de grote lijnen, dus weet wie de Hittieten, Assyriërs, Aramezen, Romeinen, Byzantijnen, Omayaden, Abbasieden, Kruisridders en Ottomanen waren. Zoem even in op de dynastie der Hamdani's, onder wier bewind duizend jaar geleden de glorietijd van Aleppo was. Verbaas je verder over de obscure manier waarop Groot-Brittannië en Frankrijk het welvarende en harmonieuze Ottomaanse rijk in stukjes hebben gehakt en voortaan weet je alle oorlogen die hier spelen haarscherp te analyseren.

WINKELEN

Ga sowieso de markt op. Slagader van de oude stad – een kilometer in het vierkant ongeveer – is de suq-al-attarin, een lange, smalle overdekte steeg met aan weerszijden winkeltjes als pijpenladen. Dit is een echte ouderwetse soek, geen toeristenmarkt. De Aleppijnen komen hier hun groenten, parfums, kruiden, granen, noten en lappen stof halen, hun messen laten slijpen en hun schoenen laten verzolen. Haaks op de suq-al-attarin staan kortere steegjes, per handelswaar gerangschikt. Stap ook hier en daar even een binnenplaats op, dat zijn de khan's, de vroegere kantoren en opslagplaatsen van grote handelaren. Het zijn mooie en rustige plekken, waar je ronddwalend kan wegdromen naar de tijd dat Aleppo nog het handelscentrum van de wereld was.

ETEN EN DRINKEN

's Ochtends zoete broodjes op straat, tussendoor een fallafel en een glas versgeperst sap en 's avonds een goede mezze: een tafel vol verschillende gerechten op kleine bordjes waar het gehele gezelschap het broodje in dipt. In de oude christelijke wijk Jedeida – prachtig gerestaureerd met mooie steegjes en oude kerken – is een hele rits eeuwenoude familiehuizen omgetoverd tot chique restaurant, met ruime binnenplaatsen en koele diepe kelders. Wil je goedkoper en gezelliger, dan kan je naar een volksrestaurant als Chabbaab, met de leukste menukaart van Aleppo en mannen die langzaam van hun stoel vallen door de arak.

UITGAAN

Waarschijnlijk het leukste van Aleppo is 's avonds rondhangen en slenteren. Behalve een handvol Bollywood-bioscopen, een paar treurige Russische hoerententen en het koloniale hotel Baron (met een onbetaalde rekening van Lawrence of Arabia aan de muur) is er rond de oude stad dan weinig meer te beleven. Je zal naar Aziziye moeten, de nieuwe stad, waar je oude Corvettes over de boulevard Shalaal ziet schuiven, vanaf je terrasje. Je kan ook gratis in de middenberm gaan zitten, tussen de picknickende families. Wat je zeker moet doen is een uurtje aan de waterpijp lurken en dan lekker bomen met de Syriërs, die de gevreesde geheime politie weinig meer vrezen. Wees ook niet te bang om op uitnodigingen in te gaan voor een kijkje in een gewoon Syrisch huishouden. Syrië is een veilig land en de gastvrijheid is oprecht.

BADDEREN

Tikje obligaat maar wel lekker is een bezoek aan het badhuis, de hamaam. De prachtig gerestaureerde Hamaam Yalbouga al Nasri is er vooral voor toeristen (en de enige met vrouwenuren). In Hamaam al Nahasien, middenin de oude soek, tref je ook gewone mensen, bijvoorbeeld een gezelschap Iraakse vrachtwagenchauffeurs uit Falluja, waarmee je gezeten op de grote warme steen de wereldpolitiek kan doornemen. Daarna kan je onder behandeling bij de man die je huid afschuurt en vervolgens bij de man die je botten kraakt en met een schalks lachje een kommetje koud water onder je lendendoek werpt. Daarna nog even theedrinken, nog een waterpijpje roken en gezellig Al-Jazira kijken in de grote hal.

DE STAD UIT

Oudheden, oudheden, Syrië ligt bezaaid met oudheden. Je kan naar de oude kruisvaardervesting Krak des Chevalliers of naar de Byzantijnse Qalaat Simaan, of naar de dode steden even onder Idlib. Taxi's, bussen en busjes gaan overal voor een appel en een ei naartoe, je reist zo naar de Koerdisch dorpen in het bergachtige noorden, de Alawitische dorpen in het bergachtige westen of de soennitische steden in het platte zuiden en daar dan lekker gaan wandelen. Of reis naar Beiroet, Hama of Homs, zelfs Damascus is maar een halve dagreis gaans. Of een stuk met de nachttrein naar het oosten, naar Deir Ezzoor, waar de Eufraat zich een weg door de woestijn baant.

HOE TE GAAN?

Syrian Arab Airlines (020-3163248) onderhoudt een stipte en betaalbare (rond €300) lijndienst tussen Amsterdam en Aleppo (zaterdag) en Damascus (donderdag). Een visum (€30) koop je bij aankomst. Aleppo is vanuit Turkije trouwens goed met de bus bereikbaar.