Samenwerking seculieren en orthodoxen Israel

In tegenspraak met verkiezingsbeloftes accepteert de tweede regeringspartij in Israël, Shinui (Verandering), de ultra-orthodoxe partij Yahdut Hatorah als mogelijke nieuwe regeringspartij. De partijraad van het seculiere Shinui stemde gisteravond met grote meerderheid voor het betrekken van deze kleine, ultra-orthodoxe partij bij de onderhandelingen over het uitbreiden van de regering van premier Sharon.

Shinui, onder leiding van vice-premier en minister van Justitie Tommy Lapid, heeft als belangrijkste programmapunt het bestrijden van de groeiende invloed van de ultra-orthodoxe bevolking in Israël en het bevorderen van de scheiding tussen synagoge en staat. Met luidruchtige protest-campagnes tegen de zeer gelovigen, de Haredim, die beschouwd worden als een soort joodse Talibaan, is Shinui met 15 zetels in de Knesset groot geworden.

Ultra-orthodoxe mannen zijn vrijgesteld van de dienstplicht als zij zich volledig wijden aan religieuze studie; de kinderrijke gezinnen in de Haredische sektes, de scholen en andere instellingen worden op grote schaal financieel gesteund door de overheid en deze speciale behandeling leidt tot spanningen met andere groepen binnen de gespleten Israëlische samenleving.

Onder zware druk van premier Sharon heeft de partijleiding van Shinui de belofte nooit met een ultra-orthodoxe partij in zee te gaan teruggedraaid. Sharon heeft gedreigd Shinui uit de regering te zetten als Lapid en de zijnen niet bereid waren het kleine Yahdut Hatorah (5 zetels in het parlement) te aanvaarden. Volgens Lapid zal zijn partij doorgaan met het verzet tegen ,,religieuze afpersing'', maar is het vormen van een breed gesteunde regering ,,van te groot belang voor Israël''.

De koerswijziging van Shinui betekent dat Sharon zijn regering kan uitbreiden met de Arbeiderspartij van Shimon Peres en Yahdut Hatorah. Die uitbreiding is noodzakelijk geworden nadat de Nationale Religieuze Partij de regering verliet uit protest tegen het plan van Sharon om in 2005 de joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen. De onderhandelingen over het programma van de nieuwe meerderheidsregering verlopen traag en zullen nog zeker enkele weken duren. Yahdut Hatorah is eigenlijk tegen onderhandelingen met de Palestijnen en de vorming van een Palestijnse staat, maar stelde zich in het verleden altijd flexibel op in ruil voor meer financiële en wettelijke ondersteuning van de Haredim-gemeenschap in Israël.