Muziektheater over de stropdas van prins Claus

Instant composing is een uitvinding van Mischa Mengelberg. Lange tijd was het begrip verbonden aan zijn ICP-orkest en andere jazz/impro-gezelschappen. Maar nu is er ook een hiphop-variant. Met dank aan Guido Nijs. De Brabantse saxofonist gaf verschillende vakbroeders een fragmentje beats met minimale baslijn en vroeg ze er minicomposities omheen te schrijven. Daarmee ging zijn groep B.I.D.S.S. – bas, synthesizer, saxofoon en draaitafels – aan de haal. De schurend-swingende `live-samples' werden over elkaar heen gelegd, uiteen getrokken en in elkaar geschoven. Impro-hop dus.

B.I.D.S.S. is een typische November Music-productie. Het Bossche festival profileert zich al jaren als eigenwijs initiator van muzikale ontmoetingen die buiten alle afgebakende hokjes vallen. De première van Nijs' project gisteren tijdens het Theaterfestival Boulevard was een dansbaar voorproefje van de zwaardere kost die voor over drie maanden geprogrammeerd staat.

Zoals gebruikelijk voor het zomerse opwarmertje mocht een succesnummer van de vorige editie op herhaling. En in het geval van Florian Maiers Fever Season was dat een gelukkige keuze. De compositorische mix van speedmetal, flamenco, Balkan-muziek en minimal music deed het bescheiden bemeten Muziekcentrum vorig jaar bijna uit zijn voegen barsten. In de huidige Operatent kwam de dertig minuten durende schokgolf van geluid veel beter tot zijn recht. En dat had niet alleen met de akoestiek te maken. Het leek alsof het stuk in zijn herneming aan diepte en zeggingskracht had gewonnen. Vooral het duistere middenstuk met razendsnelle tempowisselingen deed verlangen naar de binnenkort te verschijnen cd.

Wellicht dat Ich war die Krawatte von Prinz Claus met een jaartje rijping ook beter wordt. Vooralsnog klonk het muziektheaterstuk – de tweede première op de November Music-avond – wat uit balans. De liederencyclus rondom de stropdas van wijlen prins Claus bood aanknopingspunten voor allerlei absurdistische terzijdes over ,,de vorstin van Fortuynia'', de psyche van een functieloos kledingstuk en koninklijk protocol. Maar omdat schrijver Nick J. Swarth de teksten in een complex soort Neder-Duits heeft geschreven, raakten de nuances vaak ondergesneeuwd door de potpourri van jazz, showtunes en rock van componist Jan Klare. Ook het statische toneelbeeld – een lange tafel voor op het podium en twee bureaustoelen – bood weinig houvast. En dan eisen de gebrekkige zangkwaliteiten van Rik Elstgeest (in de rol van Claus) al snel meer aandacht op dan wenselijk.

Theaterfestival Boulevard: November Music avond. Gehoord: 12/8 in Den Bosch. Herh. N.Swarth en J.Klare, Ich war die Krawatte von Prinz Claus. 13/8 aldaar.