`Wij zijn hier om van elkaar te leren'

Zo'n 400 jongeren uit heel Europa komen bijeen in Ecotopia, een kamp in een natuurgebied, waar ervaringen voor alternatief leven worden uitgewisseld: vegetarisch eten, actievoeren, zonne-energie.

Ergens tussen de Waal en de afgedamde Maas, tussen wuivende wilgen en oevers vol boerenworm- en leverkruid ligt een schiereiland waar iedereen gelijkwaardig is. Waar iedereen volop in de weer is. Waar iedereen vegetarisch eet en doucht met zonne-energie. Het is een zelfvoorzienende gemeenschap, waar ruim tweehonderd jongeren uit binnen- en buitenland bijeen zijn om twee weken lang, van 9 tot en met 23 augustus, volgens een milieuvriendelijke levenstijl samen door te brengen. De plaats: natuurgebied Gandelwaard in Gelderland. De naam: Ecotopia.

Ecotopia is een festival rond eerlijk delen en duurzaam leven voor jongeren uit heel Europa, een kamp over milieu en maatschappelijke rechtvaardigheid. De deelnemers betalen naar koopkracht. Voor een Nederlander kost één dag Ecotopia inclusief drie maaltijden gemiddeld 8 euro. Zomer 2004 bestaat Ecotopia zestien jaar. Voorgaande jaren vond het onder meer in Duitsland, Hongarije en Estland plaats.

,,We zijn hier om van elkaar te leren. Om na te denken over alternatieven voor de huidige overconsumptiemaatschappij. We willen een verantwoordelijke en milieuvriendelijke levensstijl ontwikkelen'', vertelt Tabitha van de Berg van de Stichting Jongeren Milieuplatform Nederland, een milieuorganisatie gelieerd aan de European Youth for Action (EYFA) die Ecotopia jaarlijks organiseert. ,,Natuurlijk is het niet realistisch om thuis, twee hoog achter, een biologisch toilet te hebben en te douchen op zonne-energie, maar het is mooi als je iets wat je hier hebt geleerd meeneemt naar huis'', stelt Van de Berg.

Kristel Letschert (26), een lerares uit Utrecht, heeft zo van een jongen uit Friesland opgestoken dat uitgekauwd duizendblad op een bloedende wond het bloeden stelpt. ,,Dat wist ik niet en kan ik weer aan mijn leerlingen vertellen.'' Zij is naar Ecotopia gekomen om meer mensen te ontmoeten, ideeën voor nieuwe acties op te doen en om aandacht te vragen voor Food not bombs, een wereldwijde organisatie die protest aantekent tegen overproductie door voedseloverschotten gratis uit te delen op straat.

De deelnemers aan Ecotopia kruipen 'sochtends uit hun gekleurde koepeltentjes om de dag te beginnen met de `morning circle', een kringgesprek waarin door middel van consensus – vergaderen totdat er een oplossing is gevonden – de activiteiten voor de dag worden bepaald, huishoudelijke karweitjes als hout sprokkelen, koken en schoonmaken worden verdeeld. Na de ochtendkring waaieren de deelnemers uiteen om in een van de grote tenten te luisteren naar een deelnemer die zijn verhaal wil vertellen. Zo wil Sergiy Ilchenko (23) uit Kiev, Oekraïne – er zijn veel deelnemers uit Oost-Europa – aandacht vragen voor de vervuiling van de Zwarte Zee. ,,Ik hoop hier nieuwe ideeën op te doen om actie te ondernemen tegen de vervuiling van de Zwarte Zee. Vooral de manier van discussiëren met consensus spreekt me aan. Ik hoop door de vragen die mensen naar aanleiding van mijn verhaal stellen, zelf ook op nieuwe ideeën te komen.''

Na de biologische vegetarische lunch die met behulp van een zonneparabool en zonnebox is bereid – twee manieren van koken op zonne-energie – zijn er opnieuw workshops.

Vahagn Vardumyan (27) uit Jerevan, Armenië, is onder de indruk van Ecotopia. ,,Dit is wat ik voor ogen heb om in mijn land op te zetten. De meeste mensen ontvluchten het platteland – en als het even kan het hele land. Dat is jammer want ook in Armenië kan je in harmonie met de natuur leven. Nieuw voor mij is het apart inzamelen van afval en het biologisch toilet waarbij urine en feces worden gescheiden zodat het beter kan worden afgebroken.''

In tegenstelling tot Vardumyan is Ecotopia niet nieuw voor Kyang-Chang Lee-Kong (27) uit Seoul, Zuid-Korea. De ecotopia's die daar worden gehouden, lijken erg op het Ecotopia in de Gandelwaard. ,,Het is een zelfde principe van duurzaam samenleven, inspiratie opdoen en uitwisselen.'' Lee-Kong is vooral nieuwsgierig hoe een vegetarische maaltijd in Europa eruit ziet en wil aan de andere deelnemers vertellen waaruit een vegetarisch gerecht in Zuid-Korea bestaat. ,,Het grootste verschil met dit Europese Ecotopia en de ecotopia's in Zuid-Korea is dat wij meer met het ritme van de zon leven.'' En ook in het toekomstige Armeense ecotopia van Vardumyan zal de gang van de zon de dag bepalen. ,,En niet het horloge.''