Kabinet: vrijheid demente beperken

Het kabinet wil het gemakkelijker maken om, als dat om veiligheidsredenen noodzakelijk is, de vrijheid van geestelijk gehandicapten en dementerenden te beperken. Het werkt daarnaast aan de invoering van dwangbehandeling bij mensen die in een psychiatrische inrichting zijn opgenomen.

Dit blijkt uit de reactie van het kabinet op de evaluatie van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ). Later dit jaar zal het kabinet aangeven met welke maatregelen het psychiatrische patiënten wil aanpakken die op straat overlast veroorzaken en dreigen te verloederen. ,,Zo moet er meer en intensievere bemoeizorg komen en dienen er ruimere mogelijkheden geschapen te worden voor gedwongen behandeling'', schrijft minister Hoogervorst (Volksgezondheid) de Kamer.

Vanuit de psychiatrie, maar ook door de Gezondheidsraad, wordt gepleit voor de invoering van de dwangbehandeling bij in elk geval in inrichtingen opgenomen patiënten. In de evaluatie wordt dat ook aanbevolen. Het kabinet schrijft dat het daar ook voor voelt, maar wil toch nog eerst deskundigen raadplegen over de vraag ,,hoe en onder welke voorwaarden'' dwangbehandeling mogelijk is. Het kabinet zoekt, aldus Hoogervorst, naar een evenwicht tussen het recht op zelfbeschikking van de patiënt en de noodzaak om hem in zijn eigen belang te behandelen.

Het kabinet wil ook de mogelijkheid om de bewegingsvrijheid van dementerenden en verstandelijk gehandicapten te beperken, uitbreiden. Op dit moment mag dit alleen in instellingen, zoals verpleeghuizen. De BOPZ voorziet echter niet in die ingreep in de meeste verzorgingshuizen of thuis. Toch wordt die maatregel daar regelmatig genomen, waarbij dan een beroep wordt gedaan op andere wetten. Tot dusver gebeurt dat in het algemeen volgens de geldende regels, zo antwoordde staatssecretaris Ross (Volksgezondheid) op vragen uit de Kamer.

Uit haar antwoorden blijkt dat onder meer 68 procent van de thuiszorgbedrijven tot zo'n twintig keer per jaar te maken krijgt met de noodzaak de vrijheid van de dementerende te beperken. Dat gebeurt om gevaar te voorkomen of om medische redenen, bijvoorbeeld om te voorkomen dat de dementreende er het katheder steeds uittrekt. Het kabinet wil nu de ingreep voor deze groep ook via de BOPZ regelen. Nu verblijven er zo'n 90.000 dementerenden thuis of in een verzorgingshuis. Naar schatting komen er jaarlijks zo'n 16.000 bij. Zij blijven voor een groot deel thuis wonen.