De heldenstatus van een immigrant

Een jaar na zijn vertrek uit Albanië in 1991 werd de Griekse gewichtheffer Pyrros Dimas (33) olympisch kampioen; en nadien nog twee keer. Hij draagt de last van een natie, die rekent op een vierde gouden medaille.

Zelfs in het door megabillboards beheerste Athene valt die van het sportmerk Adidas met de afbeelding van Pyrros Dimas op. Als variatie op de vaste promotionele slogan `Impossible is nothing' staat onder het markante hoofd van de Griekse gewichtheffer geschreven: 'Impossible is lifting your country'. Een verwijzing naar Dimas' kans bij de Olympische Spelen in eigen land voor de vierde keer op rij een gouden medaille te winnen. Het zou een unieke prestatie zijn. En als de gewichtheffer daarin slaagt zal hij zijn land, in navolging van het nationale voetbalelftal dat Europees kampioen werd, weer in vervoering brengen.

De Griekse voetballers kregen een maand geleden een heldenontvangst in het oude olympisch stadion, Dimas ging hen twaalf jaar geleden voor. Alleen voor hem en de hordenloopster Voula Patoulidou bevolkten 60.000 mensen Panathinaiko en moesten er evenveel door plaatsgebrek buiten blijven. De allerminst met sportsuccessen verwende Grieken kwamen in 1992 naar het marmeren stadion dat in 1896 voor de eerste moderne uitvoering van de Spelen was gebouwd, om van beiden de gouden medaille van `Barcelona' te vieren.

Dat Dimas pas het jaar ervoor zijn geboorteland Albanië had verlaten speelde geen rol; door zijn Griekse achtergrond was hij liefdevol als landgenoot opgenomen. Bovendien maakte de gewichtheffer destijds een natie gelukkig die zich tot de losers van Europa rekende. Hij werd dan ook vol overgave tot `Zoon van Griekenland' uitgeroepen. Inmiddels heeft Dimas in eigen land een onaantastbare status, omdat hij na 1992 ook goud won bij de Spelen van Atlanta (1996) en van Sydney (2000).

Het valt overigens te bezien of de volksheld volgende week zaterdagavond in Athene zijn vierde gouden medaille wint en daarmee de legendarische Turkse gewichtheffer Naim Suleymanoglu als andere drievoudige olympisch gewichthefkampioen voorbijstreeft. Zijn voorbereiding op de Spelen werd in het voorjaar verstoord door een knieoperatie, zijn derde in tien jaar. Op een persconferentie vertelde de gewichtheffer deze week dat hij sinds de medische ingreep nog niet voluit heeft kunnen trainen en zich pas volgende week in staat acht 410 kilogram op te tillen, het totaal over de onderdelen trekken en stoten dat hij nodig denkt te hebben om olympisch kampioen te worden.

Zijn beperkingen bij de training heeft Dimas de laatste maanden gecompenseerd met een dieet dat hem heeft teruggebracht op een gewicht onder de 85 kilogram, waarmee hij in zijn vertrouwde gewichtsklasse kan blijven uitkomen. De overtollige kilo's dreven de gewichtheffer naar de klasse `tot 94 kilogram', waarin hij de strijd had moeten aangaan met zijn landgenoot Kahki Kakiasvilis, een voormalig Georgiër die zijn derde gouden medaille kan winnen. Dimas wilde Griekenland en zichzelf evenwel geen nationaal titanengevecht aandoen en besloot tot een gewichtsafname, ook al was hij moe van het eeuwige lijnen.

De verering van Dimas leidde in Griekenland tot heroïsche verhalen over zijn vertrek uit Albanië, waar de gewichtheffer de eerste negentien jaar van zijn leven onder de naam Pirro Ohima heeft doorgebracht. Hij zou bijvoorbeeld illegaal te voet de bergen in het grensgebied zijn overgestoken. De werkelijkheid is dat Dimas na openstelling van de grenzen gewoon met zijn familie naar Griekenland is gereisd, omdat hij in dat land zijn toekomst als sportman wilde uitbouwen. Als kind van Griekse ouders kon hij dat doen en kreeg hij onmiddellijk een paspoort.

In Albanië had hij schoon genoeg van de armoede en de tegenwerkingen die hem als lid van een Griekse minderheid ten deel vielen.

Dimas: ,,Ik werd bijvoorbeeld niet toegelaten op de sportacademie. Dat werd me niet gezegd, maar in plaats daarvan werden de toelatingeisen verhoogd. Ik moest 5.000 meter hardlopen, twee keer een bal van grote afstand in een basketbalnet gooien en een turnoefening doen die alleen kon worden uitgevoerd door gevorderde turners. Voor een gewichtheffer een onmogelijk opgave.''

Dimas kan zijn bankrekening opwaarderen met 190.000 euro als hij goud wint. Dat is de premie die Griekenland aan olympisch kampioenen van `Athene' uitkeert. Bovendien krijgt een gouden-medaillewinnaar een baan voor het leven in het Griekse leger aangeboden. Voor Dimas een overbodige regeling, omdat hij al deel uitmaakt van de krijgsmacht. Hij laat zijn gezicht weliswaar nimmer in een kazerne zien en draagt nooit een geweer, maar van alle faciliteiten, zoals levenslang gratis medische zorg, maken hij, zijn vrouw Anastasia en zijn drie kinderen dankbaar gebruik.

Dimas: ,,Om die reden voel ik ook geen druk, want mijn toekomst is veiliggesteld. Ik wil vooral genieten van de Olympische Spelen, omdat die in Griekenland worden gehouden.''

WWW.NRC.NL dossier Olympische Spelen