Neutraliteit bij hulp is van levensbelang

Linda Polman stelt in haar artikel `Hulp is nooit onpartijdig en neutraal' (Opiniepagina, 5 augustus) vraagtekens bij de uitgangspunten van hulporganisaties en roept op tot bezinning.

Onpartijdigheid en neutraliteit zijn opgenomen in de grondbeginselen van het Rode Kruis. Juist vanwege zijn neutraliteit en onpartijdigheid heeft het Rode Kruis van de internationale gemeenschap een aantal specifieke taken gekregen om slachtoffers in oorlogstijd onvoorwaardelijk te kunnen helpen.

Om gewonden na gevechten te kunnen verzorgen, van huis en haard verdreven burgerbevolking bij te staan of (krijgs)gevangenen te bezoeken, moet er onderhandeld worden met alle partijen in een oorlog om toegang te krijgen tot deze slachtoffers. Kiezen hulporganisaties zelf partij in een conflict door stelling te nemen, dan blijven de grenzen dicht voor noodhulp en schiet humanitaire hulpverlening haar doel voorbij.

Neutraliteit is helaas niet √°ltijd te waarborgen en niet boven alles verheven. In Afghanistan en Irak worden neutraliteit en onpartijdigheid van hulporganisaties niet meer algemeen erkend door de strijdende partijen, met alle gevolgen van dien. Hulporganisatie worden ongewild betrokken bij een conflict en zijn doelwit van aanslagen en overvallen. Gelukkig zijn deze situaties uitzonderingen en wordt neutraliteit in het overgrote deel van de oorlogsgebieden waar hulporganisaties werken, wel erkend.

Polman betoogt ook dat noodhulp in conflictgebieden misbruikt wordt door strijdende partijen. Dat is een tendens die het Rode Kruis onderkent, maar dat humanitaire organisaties daar de ogen voor sluiten is niet waar. Strijdende partijen houden zich vaak niet aan onpartijdig gebruik van hulpgoederen. Het World Disasters Report 2003 van het Rode Kruis `Focus on ethics in aid' gaat expliciet in op bijvoorbeeld het risico dat onbedoeld strijdende partijen worden gesteund in vluchtelingenkampen. Het Rode Kruis doet zij uiterste best om dit te voorkomen en de neutraliteit te waarborgen, maar kan niet voorkomen dat dit soort incidenten plaatsvindt.

Het enige alternatief is terugtrekken en geen hulp bieden aan mensen die hulp hard nodig hebben en dat willen we niet.