`Irakezen niet zonder meer overdragen'

Denemarken is, net als de overige landen van de Europese Unie, fel tegen de doodstraf. Het verdrag voor de rechten van de mens van de Raad van Europa verbiedt uitlevering van gevangenen als de kans bestaat dat ze ter dood veroordeeld worden.

De Deense regering is niet bereid voor Irak een uitzondering te maken. Deense militairen in Irak – die met 500 man onder Brits commando opereren in de omgeving van Basra – mogen voorlopig geen Iraakse gevangenen meer meegeven aan de Iraakse politie waarmee ze gewoonlijk patrouilleren. Ook uitlevering van gevangenen aan de Britten is voorlopig gestaakt. Dat heeft minister van Defensie Sören Gade heeft in Washington gezegd tegen zijn collega Donald Rumsfeld, met wie hij sprak over de Deense aanwezigheid in Irak.

De Britten, voor wie het verdrag van de Raad van Europa ook geldt, zien de kwestie heel anders. Irak heeft een eigen soevereiniteit en is geen lid van de Raad van Europa. Dus is het verdrag niet van toepassing in Irak. Omdat de coalitietroepen officieel opereren onder verantwoordelijkheid van de Iraakse regering, kunnen gevangenen gewoon uitgeleverd worden. En de Britten zullen dat blijven doen om steun te geven aan ,,de Iraakse poging om recht en orde te handhaven''.

Tot nu toe moesten de Denen gevangenen binnen 24 uur vrijlaten of overdragen aan de Britten. Daarnaast bestond er een ,,losse afspraak'' met de Britten dat zij iemand die door de Denen was gearresteerd alleen met Deense toestemming aan de Iraakse autoriteiten zouden overdragen.

,,Totdat er meer duidelijkheid komt over die losse afspraak zullen we geen gevangenen uitleveren, om het risico te vermijden dat iemand de doodstraf krijgt die door Deense troepen werd gearresteerd'', aldus een woordvoerder van het ministerie van Defensie. Totdat de zaak geregeld is blijven de gevangenen, gemiddeld zo'n twee per maand, daarom onder Deens toezicht.